Homilía do Papa Francisco no Domingo de Ramos 2016

«Bendito o que vén en nome do Señor!» (Cf. Lc 19,38), gritaba o xentío de Xerusalén acollendo a Xesús. Fixemos noso aquel entusiasmo, axitando as palmas e os ramos de oliveira expresamos o encomio e o gozo, o desexo de recibir a Xesús que vén a nós. Do mesmo xeito que entrou en Xerusalén, desexa tamén entrar nas nosas cidades e nas nosas vidas. Así como o fixo no Evanxeo, cabalgando sobre un simple burriño, vén a nós humildemente, pero vén «no nome do Señor»: co poder do seu amor divino perdoa os nosos pecados e reconcílianos co Pai e connosco mesmos. Xesús está contento da manifestación popular de afecto da xente, e ante a protesta dos fariseos para que faga calar a quen o aclama, responde: «se estes calan, gritarán as pedras» (Lc 19,40). Nada puido deter o entusiasmo pola entrada de Xesús; que nada nos impida atopar nel a fonte da nosa alegría, da alegría auténtica, que permanece e dá paz; porque só Xesús nos salva dos lazos do pecado, da morte, do medo e da tristeza.

Con todo, a Liturxia de hoxe ensínanos que o Señor non nos salvou cunha entrada triunfal ou mediante milagres poderosos. O apóstolo Paulo, na segunda lectura, sintetiza con dous verbos o percorrido da redención: «desposuíuse e humillouse» a si mesmo (Fil 2,7.8). Estes dous verbos dinnos ata que extremo chegou o amor de Deus por nós. Xesús desposuíuse de si mesmo: renunciou á gloria de Fillo de Deus e converteuse en Fillo do home, para ser en todo solidario connosco, pecadores, el que non coñece o pecado. Pero non soamente isto: viviu entre nós nunha «condición de escravo» (v. 7): non de rei, nin de príncipe, senón de escravo. Humillouse e o abismo da súa humillación, que a Semana Santa nos mostra, parece non ter fondo.

O primeiro xesto deste amor «ata o extremo» (Xn 13,1) é o lavatorio dos pés. «O Mestre e o Señor» (Xn 13,14) se abaixa ata os pés dos discípulos, como soamente facían o servos. Ensinounos co exemplo que nós temos necesidade de ser alcanzados polo seu amor, que se envorca sobre nós; non pode ser doutra maneira, non podemos amar sen deixarnos amar antes por el, sen experimentar a súa sorprendente tenrura e sen aceptar que o amor verdadeiro consiste no servizo concreto.

Pero isto é soamente o inicio. A humillación que sofre Xesús chega ao extremo na Paixón: é vendido por trinta moedas e traizoado por un bico dun discípulo que el elixira e chamara amigo. Case todos os outros foxen e abandónano; Pedro négao tres veces no patio do templo. Humillado no espírito con burlas, insultos e salivazos; sofre no corpo violencias atroces, os golpes, os lategazos e a coroa de espiñas desfiguran o seu aspecto facéndoo irrecoñecible. Sofre tamén a infamia e a condena inicua das autoridades, relixiosas e políticas: é feito pecado e recoñecido inxusto. Pilato envíao posteriormente a Herodes, e leste devólveo ao gobernador romano; mentres lle é negada toda xustiza, Xesús experimenta na súa propia pel tamén a indiferenza, pois ninguén quere asumirse a responsabilidade do seu destino. E penso en tanta xente, en tantos migrantes, en tantos prófugos, en tantos refuxiados, a aqueles dos cales moitos non queren asumirse a responsabilidade do seu destino. O xentío que apenas uns días antes o aclamaba, transforma

os encomios nun berro de acusación, preferindo mesmo que en lugar del sexa liberado un homicida. Chega deste xeito á morte en cruz, dolorosa e infamante, reservada aos traidores, aos escravos e aos peores criminais. A soidade, a difamación e a dor non son aínda o culmen do seu anonadamiento. Para ser en todo solidario connosco, experimenta tamén na cruz o misterioso abandono do Pai. Con todo, no abandono, ora e confía: «Pai, ás túas mans encomendo o meu espírito» (Lc 23,46).

Suspendido no patíbulo, ademais do escarnio, afronta tamén a última tentación: a provocación a baixar da cruz, a vencer o mal coa forza, e a mostrar o rostro dun Deus potente e invencible. Xesús en cambio, precisamente aquí, no culmen do anonadamiento, revela o rostro auténtico de Deus, que é misericordia. Perdoa aos seus verdugos, abre as portas do paraíso ao ladrón arrepentido e toca o corazón do centurión. Se o misterio do mal é abismal, infinita é a realidade do Amor que o atravesou, chegando até o sepulcro e os infernos, asumindo toda a nosa dor para redimirlo, levando luz onde hai tebras, vida onde hai morte, amor onde hai odio.

Púidennos parecer moi afastado a nós o modo de actuar de Deus, que se humillou por nós, mentres a nós parécenos difícil esquecernos un pouco de nós mesmos. El renunciou a si mesmo por nós; Canto nos custa a nós renunciar a algunha cousa por el e polos outros! Pero se queremos seguir ao Mestre, máis que alegrarnos porque o vén salvarnos, estamos chamados a elixir o seu camiño: o camiño do servizo, da doazón, do esquecemento dun mesmo. Podemos aprender este camiño deténdonos nestes días a mirar o Crucifixo, é a "cátedra de Deus". Convídoos nesta semana a mirar frecuentemente esta "cátedra de Deus", para aprender o amor humilde, que salva e dá a vida, para renunciar ao egoísmo, á procura do poder e da fama. Estamos atraídos polos miles vas ilusións do aparentar, esquecéndonos de que «o home vale máis polo que é que polo que ten» (Gaudium et spes, 35); coa súa humillación, Xesús convídanos a purificar nosa vida. Volvamos a el a mirada, pidamos a graza de entender polo menos algo da súa anonadación por nós; e así, en silencio, contemplemos o misterio desta semana. Recoñezámolo como Señor desta semana.

Reflexión

*      Entre tanta información, tanto micrófono e cámara dispostos a recoller canto pasa no mundo, non é nada doado hoxe en día descubrir e distinguir o que é certo do que non o é; o que é importante daquilo que é secundario; o que verdadeiramente paga a pena prestarlle atención do que non debemos perder ningún tempo porque nos enreda e nos fai perder a perspectiva do fundamental na vida de cada un de nós. Por iso temos que deixar de ser crédulos e non pensar que o primeiro que escoitamos é o bo, o certo ou o importante.

*      Noutro tempo, cando a información era pouca e había que buscala de xeito pausado e intentando coñecer a verdade, todos nos esforzabamos en poñer a traballar a nosa capacidade de reflexión para non confundir nin confundirnos. Hoxe isto xa nos vai resultando máis difícil, de aí a necesidade de formarnos para non deixarnos levar da primeira opinión que escoitamos; de poñer as primeiras impresións antes que o discernimento; de non caer no “boísimo” de que calquera cousa vale porque o vin en internet, o escoitei na televisión ou o dixo este ou aquel famoso. Necesitamos contrastar as cousas, facer varias lecturas antes de emitir unha opinión, aprender a distinguir a verdade da suxetividade de quen só busca vendernos algo que lle acabe dando rendibilidade en forma de cartos, prestixio, poder ou votos.

         Porén, para Xesús o importante non estaba no externo, no que fai barullo, senón no interior. El invítanos a ser agradecidos, a aprender a perdoar e a pedir perdón, a transmitir e compartir canto temos experimentado como bo en nós. Nunha palabra: a facer da nosa vida unha experiencia de misericordia humanizadora.

*      Se poñemos atención á lectura da palabra de Deus, tanto nas celebracións como cando buscamos un momento na casa para lela e coñecela mellor, iremos descubrindo que un dos eixos nos que insiste constantemente é o do

perdón e cambio de corazón. Porque Deus é perdón, porque ama e acolle, non garda rancor nin busca culparnos nin humillarnos, acentuando a culpabilidade polo que teñamos feito mal. E é neste perdón no que se mostra, no que se vai poñendo de manifesto un camiño que nos invita a percorrer, para que tamén nós fagamos da nosa vida experiencia non de rancor, odio e resentimento, senón de perdón ofrecido e compartido. É verdade que temos que asumir as consecuencias do que teñamos feito mal, pero iso non supón caer no vitimismo de que xa estamos marcados para sempre co estigma da maldade e da incapacidade de cambiar e comezar de novo. É esta unha das características da fe que compartimos que máis lles custa entender e poñer en práctica aos que desde o seu dogmatismo consideran que non se pode esquecer que o perdón é imposible e que a conversión e o cambio nas persoas non é real. Por iso debemos nós, coa nosa vida e xeito de facer as cousas, demostrarlles -tamén demostrarnos a nós mesmos-, que non só é posible, senón que é o único camiño que nos pode facer felices e levarnos a sentírmonos verdadeiramente humanos.

*      El é quen nos manda, o que nos encomenda esta misión. Por iso agradecemos esta confianza ("douche grazas, Señor, de todo corazón") e bendicimos o seu nome a través da posta en práctica das actitudes que van manifestando que o amor, o perdón e a misericordia que Deus manifesta con nós, tamén as podemos manifestar cos demais. Que é posible facelo, que non é unha proposta para poñer nunha vitrina e contemplala. Esta gratitude cara a Deus temos que saber transmitirlla a aqueles cos que compartimos a realidade da nosa vida. Aos que temos máis preto, aos que vemos e cos que tratamos cada día; pero tamén aos que están lonxe, e que aínda sen coñecelos nos van lembrando que Deus non establece fronteiras. En Xesús a universalidade -El foi o primeiro gran globalizador da humanización- faise fraternidade e igualdade entre todos, e por iso non habemos ter medo a colaborar, participar e promover toda causa que busque transmitir que, sendo Deus amor e igualdade, ninguén ha ser tratado con diferenza por ser doutro sitio, ter outra cor de pel ou ter crecido noutra cultura. Aquí reside o propio da fe cristiá, o que podemos ofrecer como distinto das mensaxes planas e repetitivas que escoitamos cada día que falan de diferenza, exclusión e rexeitamento cara a quen vén buscando vida digna e trato humano e respectuoso... como se no canto deles, foramos nós, como noutro tempo fomos, os que buscaramos iso mesmo. Transmitir a experiencia de Xesús non é logo contar historias do pasado, senón converter os eixos do Evanxeo en actitudes e comportamentos que non discriminen nin penalicen, senón que escoiten, acollan e convertan a salvación nunha experiencia de amor e misericordia. Aquí e así, como noutro tempo o fixo Paulo, é onde temos que mostrar e confesar a fe: transmitir o recibido.

*      Como El tamén foi transmitindo co seu xeito de facer as cousas o que quería que recibiran aqueles que andaban ao seu carón. Ensinaba con confianza -"xa que ti o dis"- removía a quen o vía e escoitaba, non resultaba indiferente o que percibían nel -"quedaron parvos"- o que facía que responderan seguíndoo, para aprender del e transmitir canto foran descubrindo no seu actuar. Por iso tamén nós podemos preguntarnos se na relación con Xesús imos crecendo en confianza; se facemos do noso tempo palabra que alenta, sorriso que anime e trato xusto e igualitario cos que imos topando no acontecer de cada día. Os apóstolos, porque viron que aquí estaba a forza e o sentido da súa vida, dinos o evanxeo que o seguiron. Nós tamén o estamos a seguir?

Reflexión da palabra

*      O Señor desde sempre nos buscou e nos esperou. Para El somos presenza constante e permanente. E namentres a nosa relación duns cos outros está moi marcada polo interese e o esquecemento, a relación de Deus con nós é sempre unha relación de presenza, acompañamento de raíz e identidade. Como di o profeta Xeremías na primeira lectura, antes de saír do seo das nosas nais El xa nos miraba con tenrura e misericordia. A súa pegada púxoa en nós desde o comezo: no amor dos nosos pais e nais que deu lugar á nosa vida. Estaba presente alí e ségueo a estar tamén hoxe. E así o cremos e confesamos cando rezamos xuntos e cando levamos o que temos vivido nas celebracións á vida de cada día. E esa é a nosa tarefa, non outra, por moito que nos queiran desviar do fundamental da fe para convertela en costume, rito ou imposicións. A súa invitación é unha constate chamada a non ter medo, a non esmorecer, a non deixarnos render polas dificultades e problemas que nos poidan ir aparecendo.

*      Só desde esta identidade xenética –desde o comezo– poderemos entender canto Paulo recolle na súa carta aos Corintios ao afirmar que o amor é cerne da vida do cristián. Sen amor non seriamos máis que robots que cumpren normas; pero que son incapaces de descubrir o outro como igual e irmán, como rostro de presenza de Deus. E isto, aínda que o teñamos escoitado moitas veces e de xeitos diferentes, nunca pasa de moda, porque aquí reside o que define e diferenza a un seguidor de Xesús de quen non o é. Non somos cristiáns por ter sido bautizados; tampouco por repetir xestos que facían os nosos maiores, senón por esforzarnos en vivir o amor, por facer del verdade na nosa vida. Non é logo nin unha palabra que pase de moda nin tampouco unha actividade físico ximnástica, senón actitude permanente que identifica e mostra que Xesús segue presente no noso mundo a pesares da tecnoloxía ou a indiferenza. O amor, imaxe que mellor define a Deus, non pasa. Porque, coma El, tamén é para sempre.

*      Sendo o actuar de Xesús coherente co seu dicir, non é de estrañar que os veciños dubidaran del. A eles (só a eles?) non lles cabía na cabeza que aquel fillo do carpinteiro e daquela moza que o tivera antes de casar con Xosé, puidese presentarse coma Fillo de Deus; o que daba cumprimento na súa persoa ás palabras que desde había tantos séculos viñan lendo e rezando xuntos na sinagoga. Non podían dar creto a que un dos deles e coma eles puidese presentarse invitando a cambiar os comportamentos, anunciándolles que a salvación pasa pola acollida e o respecto duns para cos outro; que lles fixese saír as cores pola súa falta de sinceridade e coherencia á hora de actuar, pois críanse os mellores por cumprir ritos e normas; pero non eran capaces de poñer o corazón no que facían. Isto pasáballe a Xesús cos veciños; pero... non nos pasa tamén a nós que somos desconfiados e valoramos pouco, cando non nada, os logros dun veciño ou de alguén que está disposto a poñer tempo do seu a favor do tempo de todos? Preguntémonos logo, non o que outros fan por nós, senón o que nós somos capaces de facer polos outros. Porque na resposta que deamos verémonos reflectidos como seguidores -ou non- de Xesús.

LECTIO, II Domingo do T.O.

            Rematado o tempo de Nadal, os textos que nos propón a liturxia para este novo tempo que comezamos agora, o chamado tempo “ordinario”, son moi diversos. En calquera caso, son todos importantes para o fortalecemento e a animación da nosa fe. En realidade, o tempo “ordinario” empezou xa no anterior domingo, no que fixemos lembranza comunitaria do Bautismo do Señor. O que nesta celebración comentabamos pode servirnos aínda para algúns dos comentarios de agora.

            Porque hoxe, ademais dos temas que nos suxiren os textos litúrxicos, teriamos que ter presente tamén algúns que nos veñen dados desde outras instancias non directamente relacionadas co que acabamos de ler e escoitar nas Lecturas ou no Evanxeo. Refírome a que desde mañá ata o próximo domingo celebramos a Semana da Unidade dos Cristiáns. Ó tempo, celébrase neste mesmo domingo de hoxe a Xornada Mundial das Migracións, dos migrantes e refuxiados. Temas os dous dos que se podería falar longo e tendido, sobre todo en relación co segundo do que temos lido, visto e oído tanto nos últimos tempos.

            Pois ben, como no podemos falar de todo, toquemos algún que outro punto, ben alicerzados na mensaxe fundamental do último domingo, a festividade do Bautismo do Señor. Neste anterior domingo lembrabamos a importancia que ten para a nosa fe o feito de termos sido, todos nós, bautizados “no Espírito Santo”. Pois ese é o bautismo que desde Xesús recibimos os cristiáns. Diciamos que o Espírito de Deus, o Espírito Santo, e un e diverso. Un como hai un só Deus, pero diverso como tamén Deus é un e trino, diferente polo tanto na súa unidade. Por iso o Espírito de Deus unifica, pero tamén sabe e entende de diferenzas, pois Deus é tamén un e diferente.

            Faremos moi ben en pedir e rezar, nesta semana de oración, pola unidade dos cristiáns. Pois ben sabemos que hai outras confesións dentro do cristianismo que non se identifican oficialmente coa nosa, a que chamamos “católica”. A unidade é sen dúbida un gran ben. Pero non estaría mal tampouco que ó tempo pidamos ó Señor que tódalas confesións, tamén a nosa, se convertan en verdadeiramente cristiás. Pedirlle polo tanto que nos converta en verdadeiros seguidores seus. Discípulos auténticos daquel que nos bautizou “no Espírito Santo”. E xa sabemos que no Espírito Santo estamos todos chamados a sermos e a sabérmonos uns e diferentes. Por iso, a diferenza, mentres non se renuncie ós principios básicos da mensaxe de Cristo, debería sentirse sempre cómoda no seo da nosa Igrexa.

            Se este respecto á diferenza se tivese practicado máis e mellor en tempos históricos pasados, posibelmente non teriamos necesidade hoxe de estarmos a pedir durante unha semana enteira pola “unidade dos cristiáns”. Unha unidade que historicamente se rompeu en determinadas e concretas datas do pasado.

            E conste que isto valería tamén á súa maneira, penso eu, para os asuntos políticos que están a ocorrer hoxe en día entre nós. Toda unidade tería que ser sempre suficientemente flexíbel e aberta para que no seo dela puidesen vivir comodamente e sen discriminacións as diferenzas culturais, lingüísticas ou de calquera outro tipo.

            Polo menos na carta ós Corintios que acabamos de escoitar fálanos Paulo do Espírito, no que -como dicía- fomos todos bautizados, como dun Espírito que, sendo el sempre o mesmo, actúa porén de moi diversos modos e maneiras. Un Espírito, dinos Paulo, que ten “diversidade de dons”, “diversidade de servizos”, “diversidade de realizacións”... E se o Espírito actúa de tan diversas maneiras, ¿quen somos nós para forzar as cousas, as realidades, as culturas, as linguas, etc. coa pretensión de converter estas diferenzas en algo absolutamente unitario e monolítico?

            Todo isto pode ter que ver tamén co tema da semana de oración pola “unidade dos cristiáns”. Pero pode telo tamén co outro tema que recordamos hoxe, o da “Xornada das Migracións”. As migracións, os inmigrantes ou emigrantes dun país a outro, dunha cultura ou lingua a outras diferentes son feitos que están aí diante de nós e que podemos ollar tódolos días en maior ou menor medida. A situación social e política de Galicia converteu a nosa terra durante séculos nun país de emigrantes. E nos tempos de hoxe bastantes persoas entre nós volven converterse en emigrantes.

            Si. Como cristiáns, temos que estar atentos a todas estas situacións. Ós que se van e ós que veñen. Temos que acompañalos coa clara conciencia de qu

e son irmáns nosos, en virtude da nosa común irmandade con Xesús, Fillo de Deus. Todos eles teñen unha dignidade da que non os podemos desposuír baixo ningún pretexto. Porque se trata dunha dignidade que lles vén de Deus, non de nós. Temos que loitar por que a súa dignidade e os seus dereitos sexan respectados por todos.

            Todos eles están chamados, igual ca nós, a seren partícipes da dignidade de fillos de Deus. E debemos en principio supoñer ademais que están xa dalgunha maneira participando desa dignidade. Por aquilo que xa comentamos no anterior domingo sobre a grande sorpresa de Pedro ó ter el aprendido e experimentado que, segundo se nos conta nos Feitos dos Apóstolos, “Deus non fai distinción de persoas, senón que acepta a quen lle é fiel e practica a xustiza, sexa da nación que sexa”.

            E a todo isto doume de conta de que non comentei aínda nada sobre o texto do Evanxeo. Só unhas palabras, pois, para rematar. Xesús, ó revés do Bautista, mestúrase coa xente, vive e está con ela. E qué curioso! O seu primeiro milagre, aínda que nolo conte só Xoán, é o do viño nunha voda. Un milagre moi simbólico (como ocorre con frecuencia en Xoán). A Xesús gústalle celebrar a irmandade, a amizade, o amor, a felicidade. E ademais en grupo, en comunidade, en pobo, en reino. Se ese foi o seu primeiro milagre, ese será tamén o seu derradeiro milagre con toda a humanidade, coa creación enteira. Nese reino vindeiro prometido, que será a definitiva e infinita festa da irmandade entre tódolos homes e mulleres do tódolos tempos e nacións. A nosa sorpresa será alí seguramente aínda meirande cá de Pedro, abraiado como estaba de que Deus aceptase onda si a cantos practican a xustiza sexan da nación que sexan.

SANTA MARÍA, NAI DE DEUS

            Cansados como estabamos ata as doce da noite pasada co ano vello e cheo de días que levabamos ó lombo, agora seguramente andaremos máis lixeiros co pequerrexo ano que levamos no colo e que se chama 2016.

            Si. Todos temos, dunha forma ou doutra, esa experiencia do tempo que pasa e que vai pasando con nós. Se non houbese anos que contar, noite vella e aninovo, abrentes e solpores, noites e días, resultaríanos menos doado dármonos conta do paso do tempo.

            Moitos filósofos, pensadores, físicos teóricos, etc. intentaron e intentan saber en que consiste realmente o tempo. O malo é que nós estamos tan identificados con el que nos resulta difícil velo, coma quen di, fóra ou diante de nós, a una certa distancia, para podérmolo contemplar así en si mesmo se é que tal cousa for posíbel.

            Dicimos que Deus vive na súa propia eternidade e que nós vivimos no tempo. O caso é que este Deus que chamamos intemporal se meteu, no seu Fillo Xesús do Nadal, no tempo. De maneira que, irmáns como somos de Xesús e participantes así da súa divindade (como nos di a propia liturxia), temos todos algo de temporais e algo de eternos. Somos persoas humanas e, coma tales, limitadas, mais tamén entendemos dalgunha maneira iso de sermos eternos e, ademais, querémolo ser. A quen non lle gustaría vivir cen, mil, un millón de anos, vivindo ademais, como se adoita dicir, cunha boa “calidade de vida”, sen que parecese –por así dicilo- que o tempo pasa por un?

            Con isto o que quero dicir é que, ó rematar un ano e dar comezo o novo, deberiamos darlle grazas a Deus por permitirnos asomarnos ó balcón soleado deste Aninovo, podendo así un ano máis ollar con esperanza cara ó futuro. Grazas e, tamén, pedirlle perdón porque hai moita contaminación no mundo para podermos chegar limpos de po e palla ata o final do ano. Se o xusto peca sete veces, cantas máis veces non teremos pecado nós, que tampouco podemos fachendear de xustos, pois isto mesmo sería xa un pecado máis a engadir ós que xa temos....

            Á altura deste comezo do Aninovo, é sempre bo tamén botarlle unha ollada ás tarefas, proxectos ou angueiras que se nos presentan ou poden presentar nel. Para vermos se están ou non en liña con aquilo que somos ou queremos ser. É moi posíbel que a todos nos conveña medrar aínda máis no senso da nosa común fraternidade, derivada de sermos e sentírmonos fillos dun mesmo Pai, do noso común Pai Deus. Polo menos cara a isto parece apuntar a Segunda Lectura de hoxe, tomada da carta do apóstolo Paulo ós Gálatas. Dinos nela Paulo que Deus Pai nos mandou o seu Fillo, nado dunha muller, para deste xeito podérmonos converter en fillos “adoptivos” de Deus;  e que por iso todos podemos invocar a Deus chamándoo “¡meu Pai!”; e que de aquí provén tamén o feito de que sexamos de verdade “herdeiros” das grandezas e riquezas de Deus Pai. “Por seres fillo –dinos a cada un de nós Paulo- es tamén, grazas a Deus, herdeiro”.

            A carta ós Gálatas de Paulo é unha grandiosa e persistente loa da “liberdade”. É bo lembralo a comezos de ano. Por moito que algúns pensen que os cristiáns estamos sometidos a un Deus ameazador, a verdade é que temos dereito e razóns para considerármonos ben libres. Libres no noso comportamento e na nosa relación con Deus e con todos. Dínolo Paulo de maneira clara nesta súa carta de hoxe: “Ti xa non es escravo, senón fillo”.

            Por iso este día primeiro de ano é tamén o “Día Mundial da Paz”. E está claro que non pode haber “paz” onde hai asoballamento ou escravitude. Un cristián no debería endexamais aturar ser “escravo” de ningún Deus nin de ningunha persoa humana, sexa esta quen sexa. Deus fíxonos en Xesús libres e quérenos así.

            Naturalmente, esta liberdade non é unha liberdade calquera. A liberdade cristiá é, de maneira paradoxal, a liberdade de quen libremente se fai “escravo” dos demais en servizo e amor a eles. Este tipo de “escravitude” si que é boa. Exerceuna o noso irmán maior, Xesús, durante toda a súa vida e de maneira simbólica lavándolles os pés ós seus discípulos na derradeira cea. É a liberdade dunha Teresa de Calcuta, que se fixo voluntariamente escrava de asoballados e desprezados, e a de tantas outras persoas (cristiáns ou non) que intentaron e intentan crear liberdade por onde queira que van facéndose libremente escravos dos demais.

            No mundo pertencemos todos a unha mesma familia en canto fillos dun mesmo Pai Deus. Se o noso irmán maior Xesús non quixo nacer nunha casa normal, senón nunha corte, e morrer nunha cruz en vez de nun leito de rosas sería seguramente para que ningún desgraciado deste mundo despois del puidese dicir que Xesús non é seu irmán.

            Deus quixo facerse en Xesús fillo dunha nai humana. Por iso celebramos hoxe tamén a festividade de Santa María, “Nai de Deus”. Parece imposíbel que se poida falar con verdade e case sen contradición dunha “Nai de Deus”. Pero é que para Deus, unha vez máis, “non hai imposibles”. Parécenos imposíbel que Deus se faga un ser humano coma nós en Xesús, e, a pesar de todo, ese é xustamente o “misterio” central da fe que profesamos.

            Renovando coa graza de Deus a nosa fe nel, comecemos este Aninovo coa alegría do Espírito de Deus e a beizón do Pai e do Fillo. E, deste xeito, que a Santísima Trindade de Deus presida tódolos días deste novo ano 2016, que desde hai só doce horas nos acompaña. E moitas felicidades tamén ós que celebrades hoxe o voso onomástico: ós que se chaman Xesús ou Xesusa, Manuela ou Manuel, Salvador, María, etc. etc.! Que Deus nos bendiga a todos!

A SAGRADA FAMILIA

            Estamos no tempo de Nadal. Moi próximos aínda a esa escena tan familiar do nacemento do Señor, onde o Neno Xesús vén sendo coma o sol que ó nacer fai case desaparecer co seu resplandor a lúa e mailas estrelas. Refírome a María, a Xosé, ós pastores e ós agarimosos animais domésticos que a tradición coloca arredor do Neno Xesús.

            Mais, pese a todo, os que están á beira de Xesús son sempre algo esencial na primeira mensaxe de Xesús ó mundo como fillo benquerido do Deus Pai. Pois a palabra derradeira de Deus Pai á humanidade non se fixo escoitar no mundo dunha maneira illada, eremítica, desvinculada dos nosos modos de nacer e de vivir. Ela aparece, polo contrario, en familia. Porque é o Deus Pai mesmo quen existe tamén en si mesmo de modo misterioso, incomprensíbel para nós, con trazos familiares. O Deus cristián é un determinado xeito, o máis misterioso e fondo que se pode concibir, de vida familiar. Deus é Pai, é Fillo e é Espírito Santo. Un marabilloso modo de ser e de vivir en unidade e diferenza, modelo máximo e supremo de todo vivir humano.

            Cando Xoán quere definirnos e describirnos como é Deus, dinos que el é “amor”. Dificilmente poderiamos achegarnos a entender o que isto quere dicir, se Deus fose en si mesmo un ser solitario, un eremita, algo que no interior de si mesmo non estivese relacionado con ninguén. Por iso entendemos algo mellor a Deus como amor se se nos di que Deus é en si mesmo un Deus en tres persoas, por máis que isto non suprima senón que agrande aínda máis o misterio do noso Deus. O misterio da que chamamos a Santísima Trindade.

            Familia significa pluralidade na unidade. O que crea esta unidade e pluralidade é precisamente o amor. Como vedes, a festa que celebramos hoxe da Sagrada Familia lévanos en principio máis alá do misterio concreto do nacemento de Xesús no seo dunha familia concreta. Unha familia pobre, que carece daqueles medios ou recursos que lles sobran ás familias ricas e ben situadas, mais que é abondosa en algo que, se non se ten, de pouco lle servirían en último termo eses outros medios e recursos exteriores. Pois se algo ten esta primeira familia formada por María, Xosé e o Neno, é precisamente o amor co que se queren. Nisto non poden ter envexa a ninguén. Un amor que é a face e o corazón de Deus mesmo. Por iso esta familia de Nadal é verdadeiramente “sagrada”, a “Sagrada Familia” que hoxe estamos a celebrar.

            Chámame a atención que na primeira Lectura, do  libro do Eclesiástico, se fale moito das bondades que trae consigo o amar, respectar, atender ou honrar ós pais (tanto á nai coma ó pai). En cambio, non se comenta para nada nela o feito de que para que os fillos amen, respecten ou honren ós pais é preciso que antes os pais os amen e queiran abondosamente a eles. Para aprender a amar hai que recibir antes amor. Non se lle pode demandar a ninguén amor se antes el mesmo non o recibiu. Os fillos só poderán amar a seus pais se experimentan a cotío o seu amor, o seu coidado, o seu agarimo. É así, e non doutra forma, como se constrúe unha verdadeira familia, unha familia na que todos os seus membros se atopan a gusto, unidos, e na que, ó mesmo tempo, se recoñecen, respectan e queren como diferentes.

            Precisamente por iso, no terreo máis directamente relixioso, para podermos ter inclinación e forzas para amar a Deus, precisamos tamén coñecer e experimentar antes o moito que Deus nos quere e nos ama. Deste xeito, por exemplo, se aprendemos a ver e experimentar no Xesús de Nadal a proba concreta do amor que Deus Pai nos ten ó darnos o seu Fillo benquerido, sentirémonos tamén pola nosa parte fondamente movidos a amar a Deus, a Xesús e ós irmáns e irmás nosos de todo o mundo.

            Só así, experimentando o amor que Deus nos ten, seremos capaces de formarmos entre todos unha familia semellante á Sagrada Familia de Nazaret e semellante tamén, en último termo, a esa familia primordial que Deus mesmo é.

            Desde estas consideracións, é doado comprender o programa que Paulo pon diante nosa na súa carta ós Colosenses: “revestídevos de sentimentos de misericordia, de bondade, de humildade, de sinxeleza, de tolerancia. Aturádevos uns ós outros e perdoádevos... Cinguídevos co amor... Homes, amade as vosas mulleres... Pais, non asoballedes os vosos fillos”. Todo isto pode ser visto como unha verdadeira revolución nuns tempos nos que a muller adoitaba ser considerada como algo inferior e subordinado ó home e no que a importancia do amor ós fillos tardaría aínda moitos séculos en ser descuberta.

            Algo que, polo que se ve, continúa aínda a ser revolucionario nos tempos actuais, a xulgar pola sorpresa e admiración da xente, cando o papa Francisco nos fala da importancia da “tenrura” e do cariño, que el mesmo practica un día si e outro tamén con enfermos, pobres ou xente carente de recursos materiais. Francisco xustifica este comportamento seu co que nos di na súa Exhortación “A alegría do evanxeo”. Dísenos alí: “Todo ser humano é obxecto da tenrura infinita do Señor, e El mesmo habita na súa vida. Xesús Cristo deu o seu precioso sangue na cruz por esa persoa. Máis alá de toda aparencia, cada un é inmensamente sagrado e merece o noso cariño e a nosa entrega. Por iso, se consigo axudar a unha soa persoa a vivir mellor, iso xa xustifica a entrega da miña vida”.

            Como vedes, Francisco fala aquí de que toda persoa é “inmensamente sagrada”. De modo que non nos deberiamos limitar a considerar “sagrados” unicamente os membros, Xesús, María e Xosé, da chamada “Sagrada Familia”. Para Francisco, como tamén así o era para Xesús, “sagrados” somos todos, máis alá da nosa aparencia exterior. Así como lle damos un bico a unha reliquia ou a unha imaxe relixiosa, con moita máis razón llo deberiamos dar a un enfermo ou a un leproso. Así o proclama polo menos quen está aí, como bispo de Roma, aprendéndonos a nos comportar con todos como verdadeiros cristiáns, como seguidores dese Xesús que se fixo irmán de todos.

            Que esta festividade entrañábel da Sagrada Familia nos axude a profundar na nosa fe, na nosa esperanza e no noso amor mutuo en canto membros dunha mesma familia que somos ou que, polo menos, estamos chamados a ser.

10 Ensinanzas da Nai Teresa de Calcuta

Co anuncio recente da canonización da Nai Teresa [será o 4 de setembro], convén lembrar algunhas das súas exhortacións máis inspiradoras (e retadoras).

1) Se estás a xulgar ás persoas, non tes tempo de amalas.

2) A maior enfermidade de Occidente hoxe non é a tuberculose ou a lepra; é non ser querido, non ser amado e que ninguén se preocupe por ti. Podemos curar as enfermidades físicas co medicamento, pero a única cura para a soidade, a desesperación e a falta de esperanza é o amor. Hai moitos no mundo que morren por un anaco de pan, pero hai moitos máis que morren por un pouco de amor. A pobreza de Occidente é un tipo distinto de pobreza - non é só unha pobreza de soidade, senón tamén de espiritualidade. Hai unha fame de amor así como hai fame de Deus (Camiño de sinxeleza).

3) Cal é o meu pensamento? Eu vexo a Xesús en cada ser humano. Dígome: este é Xesús famento, teño que darlle para comer. Este é Xesús enfermo. Este ten lepra ou gangrena; teño que lavarlle e atenderlle. Eu sirvo porque amo a Xesús.

4) Sede amables cos demais nos vosos fogares. Sede amables cos que vos rodean. Prefiro que cometades erros na amabilidade antes que facer milagres con crueldade. A miúdo basta unha palabra, unha mirada, un xesto, e a escuridade enche o corazón dos que amamos (A alegría de amar).

5) Rezo para que entendas as palabras de Xesús, “Amádevos uns a outros como eu vos amei”. Pregúntate: ¿Como me amou El a min? ¿De verdade amo da mesma forma aos demais? Ata que este amor non estea en nós, podemos matarnos a traballar e será só traballo, non amor. O traballo sen amor é escravitude (Ven, sé a miña luz).

6) Un sacrificio, para ser verdadeiro, ten que custar, ten que doer, ten que baleirarnos de nós mesmos. O froito do silencio é a oración, o froito da oración é a fe, o froito da fe é o amor, o froito do amor é o servizo, o froito do servizo é a paz.

7) Buscar o rostro de Deus en todo, en todas as persoas, en todo momento, e a súa man en todo acontecemento; isto é o que significa ser contemplativo no corazón do mundo. Ver e adorar a presenza de Xesús, especialmente na humilde aparencia do pan, e na angustiosa forma dos pobres (No corazón do mundo).

8) O que ti fas eu non podo facelo, e o que eu fago ti non podes facelo, pero xuntos estamos a facer algo fermoso para Deus, e esa é a grandeza de Deus por nós - darnos a oportunidade de ser santos a través das obras do amor que realizamos, porque a santidade non é o luxo duns poucos. É unha tarefa sinxela para ti, para min - o teu no teu lugar, no teu traballo, e eu e os demais, cada un de nós, no traballo, na vida é onde prometemos honrar a Deus… Ti debes levar o teu amor por Deus á vida (Onde hai amor está Deus).

9) Cando un pobre morre de fame, non sucedeu porque a Deus non lle importe el ou ela. Sucede porque nin ti nin eu demos a esa persoa o que necesitaba.

10) Xesús quere que eu vos repita - canto é o amor que ten por cada un de vós? moito máis do que podedes imaxinar… Non só vos ama, moito máis - anhélavos. Bótavos de menos cando non estades preto. Ten sede de vós. Ámavos sempre, mesmo cando non vos sentides dignos diso… (Ven, sei a miña luz).

ANO XUBILAR DA MISERICORDIA

O pasado día 8 deste mes, solemnidade  da INMACULADA CONCEPCIÓN,  ás 9’30 da mañá o Papa Francisco rompeu o muro simbólico que cerraba a Porta Santa da Basílica de San Pedro en Roma, para cruzar en procesión os cardeais, bispos e relixiosos encabezados polo Papa iniciando o Xubileu que rematará o 20 de novembro do vindeiro ano 2016, último domingo do Ano litúrxico.

En realidade, é como un feito único na historia que o Papa inaugurara este Ano Xubilar o primeiro domingo do Advento abrindo unha porta Santa na catedral de Bangui na capital da República Centroafricana  que visitou recentemente, dándolle así un sentido más universal á celebración deste Ano.

Na catedral compostelán abriuse a Porta Santa o pasado domingo, día 13, ás cinco da tarde, con unha gran cerimonia, na que o Sr. Arcebispo D. Julián, invitara a todos os diocesanos.

¿Qué é un xubileu? ¿Para que sirve? ¿E por que este é extraordinario? Os xubileus chámanse tamén ano santo, e para os católicos significa poder obter o perdón de todos os pecados a través dunha serie da actos  nos que se concede a indulxencia plenaria.

O xubileu romano celébrase cada vintecinco anos. O último ordinario foi o ano 2000 e o próximo será no 2025. Nembargante, o Papa pode decidir celebrar algúns extraordinarios explicando os motivos nunha bula papal, como agora o fixo o Papa Francisco. Son anos santos da redención, e conmemoran especialmente o sacrificio redentor de Xesús, por iso acostúmase a relacionar coa obra da salvación do Señor; o último, por exemplo, foi no 1983 e foi decretado san Xoán Paulo II.

¿Por qué da misericordia? ¿É raro? É tan raro que nunca houbo un xubileu temático. O nome  decidiuno Francisco na súa bula papal e baséase en que “a vida da Igrexa está sostida pola misericordia”. O Pontífice explicou que neste momento de grandes cambios, “a Igrexa está chamada a ofrecer de maneira aínda máis clara, os sinais da presenza e cercanía de Deus”.

Francisco non deixa de repetir que a Igrexa ten que volver a encontrar o seu norte, o seu papel na sociedade, que non é outro que axudar aos demais.

¿Cómo celebrará o Papa Francisco ol Ano Santo? O Papa manterá mensualmente visitas no que son “xestos persoais”. Será nos venres. Por exemplo, o día 18 abrirá “unha porta da misericordia” no albergue Don Luigi di Ligero, un centro de acollida de Cáritas. Así, un venres ao mes recordará a esencia deste xubileu, e todo apunta que será con visitas a centros da periferia, que tanto lle gustan ao Papa, e incluso á casa dalgún enfermo concreto. “Son encontros persoais do Papa”, recalcaba o Vaticano.

¿Pódese gañar o xubileu sen ir Roma? Hai moitas maneiras de gañar o Xubileu, a idea é que ninguén quede sen a posibilidade de gañalo en calquera parte do mundo, como fixo inaugurando o Xubileu nese lugar perdido do Mundo. Nós poderémolo gañar na catedral de Santiago, incluso se poderá facer en algunhas  igrexas de cidades e vilas.

Ademais, enfermos  e persoas maiores so terán que seguir a misa pola televisión, e os presos tamén poderán obter o perdón cruzando a porta da súa cela. Unha vez que se traspasa ese umbral simbólico e sagrado, os fieis deben dedicar un momento a oración para cumprir cos últimos requisitos”  a profesión de fe e a oración polo  Papa e polas súas intencións, é aínda que hai liberdade absoluta se recomenda recitar a oración que Papa Francisco preparou para esta ocasión e terminar con unha invocación a Xesús misericordioso.

CANONIZACIÓN NAI TERESA DE CALCUTA

   O Papa Francisco asinou o decreto para a *canonización da Nai Teresa de Calcuta, que previsiblemente se producirá o 4 de setembro de 2016, informou hoxe a oficina de prensa do Vaticano.

   Francisco asinou onte pola tarde o decreto polo que se recoñece o milagre que se produciu en 2008 nun home brasileiro, que se atopaba en fase terminal por graves problemas cerebrais e salvou a súa vida pola intercesión da beata fundadora da Congregación das Misioneiras das Caridade. Segundo recolle o diario «*Avvenire», Ao regresar ao quirófano, o doutor atopouse ao paciente sentado, *asintomático, esperto, perfectamente consciente e preguntándose que facía aí. O médico explicou durante a fase de estudo deste suposto milagre que non viu "nunca un caso como este" e que todos os pacientes similares que tratara nos seus dezasete anos de profesión faleceran.

   A data da *canonización da beata Teresa de Calcuta será comunicada polo Papa o próximo mes de febreiro, durante o próximo Consistorio ordinario (asemblea coa presenza de cardeais), pero todo indica que a data na que a monxa de orixe albanesa subirá aos altares será o 4 de setembro de 2016, o domingo máis próximo ao 5 de setembro, data na que morreu en 1997, ademais espérase que sexa un dos grandes eventos que se producirán no marco do Ano Santo Extraordinario da *Misericordia.

   O Papa Xoán Paulo II, gran admirador do labor da Nai Teresa de Calcuta, foi quen en 2002 acelerou o proceso de Beatificación da monxa ao autorizar promulgando nunha mesma sesión os decretos polos que se recoñecían as virtudes heroicas e un milagre pola intercesión da relixiosa, dous dos pasos para ser beatificada.

   O milagre aprobado naquela ocasión foi a suposta «curación inexplicable» dunha muller india de relixión animista, Mónica Bersa, de 34 anos, que padecía un tumor no abdome do que sanou en 1998.

   A Nai Teresa, que será o primeiro premio Nobel que subirá aos altares, foi proclamada beata o 19 de outubro de 2003 nunha cerimonia multitudinaria na Praza de San Pedro do Vaticano. A monxa cuxo verdadeiro nome era Inés Gonxha Bojaxhiu, naceu o 20 de agosto de 1910 en Skopje, capital da actual república de Macedonia, que entón pertencía a Albania.

   Durante a súa vida fundou a Orde das Misioneiras da Caridade e coñeceulla polo seu afán polos máis pobres e desfavorecidos, polo que chegou a ser galardoada con Nobel da Paz en 1979.

   O seu enterro en Calcuta o 5 de setembro de 1997 foi un acontecemento nacional en India, millóns de pobres acompañaron o seu cadáver polas rúas da cidade e ao funeral acudiron tamén xefes de Estado e gobernantes de todo o mundo.

LECTIO

IV DOMINGO DE ADVENTO

          Dentro de só catro días é xa “Noite Boa”. A espera e a esperanza de todo o tempo de Advento concéntranse e apúranse, pois, hoxe coa pronta chegada de Xesús.

            Neste último domingo de Advento propónsenos no Evanxeo, para a nosa meditación e preparación comunitaria da chegada agarimosa de Xesús onda nós, un fermoso e entrañábel texto de Lucas.

            A mociña María, chea de graza, ou mellor, tal como comentabamos noutro domingo, “enchida” por Deus da graza do seu Espírito, adiántase con presteza (“con moita présa”, dinos Lucas), con moita xenerosidade e humildade, a percorrer o camiño que a leva á casa da súa curmá, Isabel. Tanto María como Isabel están á espera de dar a luz. Isabel á espera do seu neno Xoán, o futuro anunciador ou precursor do Señor, e María á espera de agasallarnos co infinito don de Deus: Xesús, irmán noso e fillo benquerido de Deus Pai.

            Toda a liturxia de hoxe (como tamén en xeral a do Advento e Nadal) é, en realidade, relato ou loanza dun encontro. Dun encontro marabilloso: o de Deus con nós, e o de cada un de nós con tódalas persoas deste noso complicado mundo, irmáns nosos, irmás nosas.

            Deus é desde sempre encontro fondo e misterioso. Desde a eternidade éo na súa misteriosa Trindade. Encontro inimaxinábel, impenetrábel para nós, entre o Pai, o Fillo e o Espírito. Pois ben, este íntimo encontro divino, tan fondo e íntimo que por iso mesmo non podemos falar máis que dun só Deus, quere e decide ampliarse ou manifestarse máis alá (por así dicilo) do interior de Deus mesmo cara ó encontro concreto, histórico, con nós en Xesús.

            Deste modo, María, antes có precursor Xoán Bautista, convértese nese seu presto camiñar cara ó encontro coa súa curmá Isabel na primeira precursora de Xesús. Ela anuncia coa súa presenza a presenza de Xesús nela perante Isabel e perante o seu fillo Xoán que está para nacer. María leva consigo ó Xesús que vai nacer. Por medio dela, faise Deus presente en Xesús, mesmo antes do seu nacemento, entre os próximos a María.

            Encontro agarimoso de dúas mulleres que se queren, que se estiman e que mutuamente se axudan. Encontro anticipado de Xoán con Xesús, que enche de alegría ó neno Xoán que está tamén para nacer e ó que fará “brincar de alegría” no seo da súa nai.

            Desde o acontecemento de Xesús, o Deus feito home coma nós, os encontros de Deus cos seres humanos realízanse como encontros igualitarios, amorosos, xenerosos, servizais. Só así poden ser encontros verdadeiramente salvíficos. Deus salva, verte o seu Espírito, dende a proximidade e fraternidade de Xesús. Non dende o “ordeno e mando”, desde o imperio, desde o poder ou desde a intimidación ou a angustia.

            É así como estamos preparándonos verdadeiramente para o próximo encontro da Noite Boa con Xesús. Unha noite á que xustamente chamamos “boa” porque ela é todo o contrario de raios e tormentas, medos e desazos, turbulencias ou violencias. Os relatos evanxélicos do nacemento de Xesús e as tradicións dos nosos nacementos artísticos e populares soubérono expresar moi ben. Un encontro que se realiza no máis espontáneo e inmediato da natureza: alí onde flúe clara a auga e se pode tocar o manso brión, entre años e ovelliñas, á beira do boi quente e tranquilo e da fermosa e quieta muliña. Símbolos todos que falan co seu silencio e coa súa soa presenza de paz, tranquilidade, humildade  e irmandade universal.

            Estamos todos necesitados, ó longo das nosas vidas, desta aura propia do Nadal que está a chegar. Mais non debemos estar só á espera de que eses encontros nos cheguen. Debemos ofrecer nós mesmos este tipo de encontros ós demais. Revestírmonos do espírito de Xesús, que é o espírito de Deus, e actuar co ímpeto e a forza que procede dese mesmo espírito nos nosos encontros e relacións con tódalas persoas. Sobre todo con aquelas que poidan estar máis necesitadas destes encontros fraternais e amorosos.

            A vida humana, toda ela, está chea de encontros. Que estes encontros se convertan en desencontros depende en boa parte de nós. Quero dicir, depende de nós en canto esteamos ou non “enchidos” dese espírito co que María foi ó encontro de Isabel ou co que o neno Xesús se encontrou co neno Xoán. Porque, en definitiva, sempre é Deus o que mobiliza e dá forzas e arte para a realización deses encontros. Encontros que están sempre, por moi humanos que sexan e deban ser, aureolados de divindade.

            Encontros que poden ocorrer no silencio, é dicir, sen palabras. Semellantes a ese “pai ou nai de tódolos encontros” que é o encontro no Nadal de Deus coa humanidade. O encontro cun neno que nin sequera sabe falar, mais, iso si, que está disposto a querer e a ser querido. Para que sexa verdade aquilo de Xoán de que Deus é “amor”.

            A mediados do século pasado escribiu en Vigo José Luis Martín Vigil unha novela moi lida, admirada e reeditada que leva como título “La vida sale al encuentro”. É ben verdade. Toda vida está tecida de encontros. Encontros cos pais, cos irmáns e irmás, cos amigos e amigas, con esposos ou esposas, cos fillos ou cos netos, cos estraños e diferentes. Encontros cos acontecementos agradables ou desagradables da vida, coas ideas, coa nosa conciencia, coa nosa vida toda e coa dos demais, coa morte dos que estimamos ou queremos, coa espera e coa esperanza, co medo da nosa propia morte, etc. E, a través de todo isto, encontro con nós mesmos e co Deus que está no fondo e nos alicerces mesmos de todo este tipo de encontros.

            O que non é posíbel é vivirmos á marxe de moitos destes encontros. Hoxe, a poucos días xa da Noite Boa, deberiamos prepararnos mental e cordialmente para o encontro de tódolos encontros que se concentra nun humilde lugar onde Deus se fai humano e os humanos recibimos a posibilidade de sermos verdadeiramente semellantes a Deus, de participarmos realmente da propia natureza divina.

              Un plan tan grandioso e inimaxinábel que só un Deus verdadeiramente namorado de nós pode concibir. Aquí so cabe agradecer e corresponder.

Manuel Cabada Castro

QUE HABÍA ANTES DO BIG BANG?

É unha pregunta habitual cando se fala da orixe do universo. E, aínda que pareza mentira, non é nova. Fai 1.600 anos, a cuestión foi suscitada no ámbito teolóxico: "Que facía Deus antes de crear os Ceos e a Terra?". Sen dúbida unha boa pregunta, á que San Agustín respondeu con humor que Deus preparaba o inferno para os que fan este tipo de preguntas. Aparte desta broma, San Agustín foi máis lonxe e afirmou, con sagacidade, que non ten sentido preguntar en que empregaba Deus o seu tempo antes de crear o tempo. De forma semellante, a pregunta "que pasou antes do instante inicial?" non ten moito sentido. Pero, naturalmente, isto pode parecer un mero xogo de palabras. A nosa intuición dinos que cada instante está precedido por outro, polo que a idea dun "instante inicial", parece absurda. O problema é que a nosa intuición baséase na nosa experiencia directa, e esa experiencia é moi limitada. En canto saímos das escalas físicas humanas", a nosa intuición adoita fallar clamorosamente.

Por exemplo, aos pensadores de todas as civilizacións antigas (coa marabillosa excepción da grega) pareceulles evidente que a Terra debía ser plana. Estaban extrapolando, erroneamente, a percepción que temos cando nos desprazamos en distancias non moito maiores que unhas decenas de quilómetros. Por suposto, agora sabemos que, vista globalmente, a Terra é redonda. Do mesmo xeito, o espazo e o tempo, cando se consideran globalmente, son moi diferentes de como os percibimos na nosa experiencia ordinaria.

A teoría

A teoría do Big Bang baséase, á súa vez, na teoría xeral da relatividade, formulada por Albert Einstein en 1915, e que representa un dos cumes do pensamento humano. Segundo a teoría da relatividade, o espazo e o tempo non son, como podería parecer, magnitudes inertes e inmutables. Pola contra, o espazo-tempo, como un todo, pódese estirar e encoller, curvar e retorcer. A súa textura parécese máis á da goma que á do cristal. E a súa xeometría está determinada pola materia e enerxía que contén. Todo isto son conceptos revolucionarios e fascinantes. O espazo e o tempo non son o escenario impasible dun gran teatro, dentro do cal ten lugar unha representación. A teoría dinos que a forma dese teatro e a súa evolución temporal están determinados polos actores que pululan dentro del, é dicir, a materia e enerxía que poboan o universo.

É importante subliñar que a teoría da relatividade non é unha mera especulación. As súas predicións comprobáronse nunha enorme variedade de situacións físicas, ata o momento sen un só fallo. Pensemos, por exemplo, que, desde o punto de vista relativista, algo tan familiar como a forza da gravidade é simplemente a consecuencia da curvatura do espazo-tempo, producida á súa vez pola presenza de grandes masas, como planetas e estrelas. De feito, a teoría de Einstein predice que as forzas gravitatorias han ser tal como prescribe a venerable lei da gravitación de Newton... con pequenas correccións (ás veces non tan pequenas). E ata agora a natureza, "cando tivo que elixir", sempre deu a razón a Einstein fronte a Newton.

Pois ben, cando se aplica a teoría da relatividade ao universo como un todo, atópase que, necesariamente, este ha de pasar por unha fase de expansión; é dicir, o espazo mesmo (con todo o seu contido) ha de expandirse, igual que se incha un pastel no forno. Vista cos ollos da teoría de Einstein, a expansión do universo prodúcese porque o espazo entre as galaxias está a se dilatar; ou, noutras palabras, está a crearse espazo entre elas. Non só iso, senón que o universo enteiro que observamos houbo de xurdir dun só punto, nun instante inicial denominado Big Bang.

Por suposto, os conceptos anteriores non son fáciles de visualizar. Podemos tentalo utilizando un modelo de universo simplificado, dunha soa dimensión espacial (no canto das tres ordinarias) e unha temporal (o tempo ordinario). Nesta imaxe, o espazo-tempo do universo tería unha forma parecida a un xigantesco dedal, como o da figura. Nese debuxo o tempo avanza cara arriba. Cada sección circular do dedal (é dicir cada anel) representa o universo nun instante dado. A medida que avanza o tempo (e por tanto subimos pola superficie do dedal), os aneis son cada vez máis grandes, como consecuencia da expansión do universo.

O vértice inferior do dedal corresponde ao Big Bang: o instante cero, no que todo o universo estaba comprimido nun punto. Nesta imaxe, viaxar imaginariamente cara atrás no tempo significa deslizarnos cara abaixo pola superficie do dedal. Pero, se unha vez alcanzado o instante inicial (Big Bang) tentásemos proseguir na mesma dirección, atopariamos que regresamos cara a adiante no tempo. É coma se paseando pola superficie terrestre dirixímonos cara ao Sur. Nas nosas pequenas escalas podemos seguir camiñando nesa dirección de forma indefinida, pero se chegásemos a alcanzar o polo sur terrestre, comprobariamos que non é posible ir máis aló. Se insistimos en continuar a nosa viaxe, atoparémonos camiñando en dirección Norte.

Notemos que no debuxo, a superficie de dúas dimensións, que representa o espazo-tempo, está inmersa nun espazo de tres dimensións. Isto é consecuencia dunha limitación do noso cerebro para imaxinar superficies curvadas: temos que representalas mergulladas nun espazo tridimensional. Pero matematicamente non hai ningunha dificultade para formular unha superficie ou un espazo curvos, sen ter que recorrer a un mundo de dimensionalidad maior. No noso exemplo, a superficie en forma de dedal que representa o espazo-tempo non ten por que estar mergullada noutro espazo de máis dimensións. É un universo consistente en si mesmo.

Por tanto, a resposta á pregunta "que había antes do Big Bang?" é que nunca houbo un "antes do Big Bang. Fin da historia? Podería ser, pero non é seguro.

Incógnitas

Fagamos unha pregunta alternativa á que dá título a este artigo: É fiable a descrición que a teoría do Big Bang fai da orixe do universo ata o preciso instante inicial? Podemos dicir que desde un segundo despois do Big Bang en diante, a descrición da teoría é moi fiable, xa que nese momento comezou o proceso de nucleosíntesis primitiva, do que temos probas experimentais, concretamente a produción de elementos lixeiros (como helio ou litio) que poboan o universo nas cantidades preditas pola teoría. Para instantes anteriores, hai que pensar que canto máis recente era o universo, a maior temperatura estaba. Por tanto, unha descrición fiable do que sucedeu esixe coñecer como se comporta a materia a altísimas temperaturas. A física de partículas proporciona unha teoría, o chamado Modelo Estándar, que describe con extraordinario éxito o comportamento das partículas ata enerxías equivalentes a unha temperatura de mil billóns de graos.

Isto corresponde aproximadamente a unha cenmilmillonésima de segundo despois do Big Bang. En consecuencia, aínda que non dispoñemos de probas experimentais, podemos remontarnos ata ese instante con bastantes garantías. Pero se seguimos achegándonos ao instante inicial, nin sequera dispoñemos dunha teoría fiable. É máis, a propia teoría xeral da relatividade, na súa versión tradicional, mostra inconsistencias matemáticas nesas condicións extremas. Por esta e outras razóns, é unha crenza estendida entre os físicos teóricos que a teoría necesita modificacións. E cando se dispoña dunha teoría aínda mellor, podería ser que atopemos sorpresas en torno ao instante inicial. Pero, mesmo sen saírnos do marco teórico actual, existen modelos interesantes que fan pensar nunha historia anterior ao Big Bang. Quede claro con todo que aquí entramos xa no terreo da especulación.

Modelos

O chamado modelo de universo inflacionario baséase nunha hipótese sobre o que puido ocorrer na época máis remota do universo. A idea é que algún tipo de campo achábase fóra do seu mínimo de potencial. Noutras palabras, o valor do campo non era o que facía que a súa enerxía fose mínima. Esta situación tamén se denomina como "falso baleiro". As ecuacións da relatividade predín que, nunha circunstancia así, o universo expandiríase de forma vertixinosa, multiplicando o seu volume moitos billóns de billóns de veces nunha pequenísima fracción de segundo. Cando finalmente o valor do campo caeu ao seu mínimo, é dicir ao baleiro verdadeiro, toda a enerxía acumulada nel transformouse na materia e enerxía que hoxe enche o universo.

Hai que dicir que o universo inflacionario é algo máis que unha pura especulación, posto que cultivou grandes éxitos, por exemplo a predición correcta da densidade de materia e enerxía que realmente presenta o noso universo. Se o modelo é correcto, na súa época máis primitiva o universo expandíase de forma desbocada e só contiña ese campo primixenio. Entón, en certos puntos, ao azar, o campo caeu ao seu valor de mínimo, é dicir ao baleiro verdadeiro. Nestes puntos formáronse burbullas sen carga verdadeira que empezaron a crecer. Cada burbulla corresponde a un Big Bang ordinario, que dá lugar a un universo independente. Neste escenario, o noso universo non é máis que unha pequena burbulla que se acende e apágase, inmersa nun universo global que se expande salvaxemente. Non queda claro no modelo cando e como foi o inicio dese universo global do que xurdiu a nosa burbulla, é dicir como foi o verdadeiro instante inicial (en contraposición ao noso "Big Bang doméstico").

Mencionemos tamén que hai modelos, altamente especulativos (e controvertidos) baseados na teoría de cordas, que recuperan a antiga idea dun universo cíclico, denominado nesta versión universo ecpirótico, nunha forma sofisticada e invocando a existencia de dimensións extras. Nestes modelos, a fase de expansión do universo está precedida por unha fase de contracción, que dá lugar a unha especie de rebote cósmico. Este esquema podería continuar de forma indefinida, é dicir, o universo actual podería terminar nunha contracción global, que, tras un novo rebote, dese lugar a un novo Big Bang, e así sucesivamente, tanto cara a adiante no tempo como cara atrás.

En conclusión, posiblemente non houbo nunca un "antes do Big Bang", o que en si mesmo non suporía unha contradición lóxica. Con todo, o preciso instante inicial está baixo sospeita teórica, e hai modelos interesantes que propoñen unha historia anterior a ese instante cero do noso universo.

CARTA DA MISERICORDIA

Ao venerado irmán Monseñor Rino Fisichella Presidente do Consello Pontificio para a Promoción da Nova Evangelización:

A proximidade do Xubileu extraordinario da Misericordia permíteme centrar a atención nalgúns puntos sobre os que considero importante intervir para facilitar que a celebración do Ano Santo sexa un auténtico momento de encontro coa misericordia de Deus para todos os crentes. É o meu desexo, en efecto, que o Xubileu sexa experiencia viva da proximidade do Pai, coma se quixese tocar coa man a súa tenrura, para que se fortaleza a fe de cada crente e, así, o testemuño sexa cada vez máis eficaz.

O meu pensamento diríxese, en primeiro lugar, a todos os fieis que en cada diocese, ou como peregrinos en Roma, vivirán a graza do Xubileu. Desexo que a indulxencia xubilar chegue a cada un como xenuína experiencia da misericordia de Deus, a cal vai ao encontro de todos co rostro do Pai que acolle e perdoa, esquecendo completamente o pecado cometido. Para vivir e obter a indulxencia os fieis están chamados a realizar unha breve peregrinación cara á Porta Santa, aberta en cada catedral ou nas igrexas establecidas polo bispo diocesano e nas catro basílicas papais en Roma, como signo do desexo profundo de auténtica conversión. Igualmente dispoño que se poida gañar a indulxencia nos santuarios onde se abra a Porta da Misericordia e nas igrexas que tradicionalmente se identifican como Xubilares. É importante que este momento estea unido, ante todo, ao Sacramento da Reconciliación e á celebración da santa Eucaristía cunha reflexión sobre a misericordia. Será necesario acompañar estas celebracións coa profesión de fe e coa oración por min e polas intencións que levo no corazón para o ben da Igrexa e de todo o mundo.

Penso, ademais, en quen por diversos motivos veranse imposibilitados de chegar á Porta Santa, en primeiro lugar os enfermos e as persoas anciás e soas, a miúdo en condicións de non poder saír de casa. Para eles será de gran axuda vivir a enfermidade e o sufrimento como experiencia de proximidade ao Señor que no misterio da súa paixón, morte e resurrección indica a vía mestra para dar sentido á dor e á soidade. Vivir con fe e gozosa esperanza este momento de proba, recibindo a comuñón ou participando na santa misa e na oración comunitaria, tamén a través dos diversos medios de comunicación, será para eles o modo de obter a indulxencia xubilar. O meu pensamento diríxese tamén aos presos, que experimentan a limitación da súa liberdade. O Xubileu sempre foi a ocasión dunha gran amnistía, destinada a facer partícipes a moitas persoas que, incluso merecendo unha pena, con todo tomaron conciencia da inxustiza cometida e desexan sinceramente integrarse de novo na sociedade dando a súa contribución honesta. Que a todos eles chegue realmente a misericordia do Pai que quere estar preto de quen máis necesita do seu perdón. Nas capelas dos cárceres poderán gañar a indulxencia, e cada vez que atravesen a porta da súa cela, dirixindo o seu pensamento e a oración ao Pai, poida este xesto ser para eles o paso da Porta Santa, porque a misericordia de Deus, capaz de converter os corazóns, é tamén capaz de converter as reixas en experiencia de liberdade.

Pedín que a Igrexa redescubra neste tempo xubilar a riqueza contida nas obras de misericordia corporais e espirituais. A experiencia da misericordia, en efecto, faise visible no testemuño de signos concretos como Xesús mesmo nos ensinou. Cada vez que un fiel viva persoalmente unha ou máis destas obras obterá certamente a indulxencia xubilar. De aquí o compromiso a vivir da misericordia para obter a graza do perdón completo e total polo poder do amor do Pai que non exclúe a ninguén. Será, por tanto, unha indulxencia xubilar plena, froito do acontecemento mesmo que se celebra e vívese con fe, esperanza e caridade.

A indulxencia xubilar, por último, pódese gañar tamén para os defuntos. A eles estamos unidos polo testemuño de fe e caridade que nos deixaron. De igual modo que os lembramos na celebración eucarística, tamén podemos, no gran misterio da comuñón dos santos, rezar por eles para que o rostro misericordioso do Pai libéreos de todo residuo de culpa e poida abrazalos na bienaventuranza que non ten fin.

Un dos graves problemas do noso tempo é, certamente, a modificación da relación coa vida. Unha mentalidade moi xeneralizada que xa provocou unha perda da debida sensibilidade persoal e social cara á acollida dunha nova vida. Algúns viven o drama do aborto cunha consciencia superficial, case sen darse conta do gravísimo mal que comporta un acto dese tipo. Moitos outros, en cambio, incluso vivindo ese momento como unha derrota, consideran non ter outro camiño por onde ir. Penso, de forma especial, en todas as mulleres que recorreron ao aborto. Coñezo ben os condicionamentos que as conduciron a esa decisión. Sei que é un drama existencial e moral. Atopei a moitas mulleres que levaban no seu corazón unha cicatriz por esa elección sufrida e dolorosa. O sucedido é profundamente inxusto; con todo, só o feito de comprendelo na súa verdade pode consentir non perder a esperanza. O perdón de Deus non se pode negar a todo o que se arrepentiu, sobre todo cando con corazón sincero achégase ao Sacramento da Confesión para obter a reconciliación co Pai. Tamén por este motivo decidín conceder a todos os sacerdotes para o Ano xubilar, no entanto calquera cuestión contraria, a facultade de absolver do pecado do aborto a quen o practicaron e arrepentidos de corazón piden por iso perdón. Os sacerdotes débense preparar para esta gran tarefa sabendo conxugar palabras de xenuína acollida cunha reflexión que axude a comprender o pecado cometido, e indicar un itinerario de conversión verdadeira para chegar a acoller o auténtico e xeneroso perdón do Pai que todo o renova coa súa presenza.

Unha última consideración diríxese aos fieis que por diversos motivos frecuentan as igrexas onde celebran os sacerdotes da Fraternidade de San Pío X. Este ano xubilar da Misericordia non exclúe a ninguén. Desde diversos lugares, algúns irmáns bispos faláronme da súa boa fe e práctica sacramental, unida, con todo, á dificultade de vivir unha condición pastoralmente difícil. Confío que no futuro próximo se poidan atopar solucións para recuperar a plena comuñón cos sacerdotes e os superiores da Fraternidade. Ao mesmo tempo, movido pola esixencia de corresponder ao ben destes fieis, por unha disposición miña establezo que quen durante o Ano Santo da Misericordia se achegue aos sacerdotes da Fraternidade San Pío X para celebrar o Sacramento da Reconciliación, recibirán válida e lícitamente a absolución dos seus pecados.

Confiando na intercesión da Nai da Misericordia, encomendo á súa protección a preparación deste Xubileu extraordinario.

Vaticano, 1 de setembro de 2015.

FRANCISCUS

Reflexión

·        Temos que ter claro que educar na busca da xustiza e do ben pode beneficiar a todos. Pero educar non é nunca unha tarefa doada, inda que a primeira vista puidera parecelo. Todo o contrario. A educación é un esforzo continuo que supón ir deixando atrás o que máis gusta e menos traballo custa; o que esixe constancia, o que invita á perseveranza, o que vai facendo que cada pasiño que imos dando sexa pensado, maduro e liberador. E como ben sabemos, para toda esta tarefa requírese tempo e capacidade de non deixarnos levar nin polo máis doado nin polo que nos produce gratificacións inmediatas. E isto temos que levalo a tódolos ámbitos e facetas da nosa vida. Temos que facer da educación unha tarefa permanente, inda que nos veña a tentación do abandono: na vida matrimonial, na experiencia de ser pais/nais, na relación cos veciños, no día a día do noso traballo , no estudo que un día nos suporá ver cumpridos desexos e ilusións de moitos anos...Nunha palabra: temos que estar permanentemente, e con perseveranza, educándonos e tamén educando; porque cada día descubrimos e aprendemos cousas novas que necesitamos reflexionar e integrar no noso mundo de valores e principios. E desde esta experiencia, tan bonita pero tamén tan necesitada de esforzo, é desde onde temos que ir madurando e aprendendo que as decisións que imos tomando non han ser para o momento, senón que temos que situalas no horizonte da nosa vida, no que queremos e buscamos para ser felices, xustos e adultos, sen deixar que o presentismo inmediatista -que si, pode ser moi tentador-, nos acabe pasando factura da dor e tristura por non ter sabido poñer reflexión e responsabilidade nas nosas decisións. Para que este camiño, sempre longo, de todo proceso educativo poida chegar a bo fin, buscamos e sentimos o agarimo do Deus que nos acompaña e garda na súa tenrura enchoupada sempre de misericordia.

·         E será sempre esta misericordia (que non busca facernos de menos, infantilizarnos nin adormecernos para que deamos por bo e xusto o que non é máis que engano e opresión, senón que crezamos libres e sexamos sempre buscadores de verdade) a que nos mostre que ao dicir Deus non nos estamos a referir a “algo” afastado, difuso ao que hai que temer, senón ao “alguén” que se nos vai mostrando como agarimo, tenrura, acollida e esperanza. Un Deus que en Xesús se nos descobre coma un igual: coas mesmas debilidades ca nós, coa mesma posibilidade de ser tentado, co mesmo sentimento de dor e tristura cando alguén sofre ou é explotado. Un Deus con rostro humano que se nos mostra na súa totalidade presente en Xesús. Un dos nosos... para que nós sexamos un dos del. De aí a tarefa de crecer e madurar nun proceso educativo permanente e perseverante do que antes falabamos. Un proceso no que non podemos ir solos, senón que necesitamos ir escollendo aos que nos van acompañar. Porque a fe non é unha relación que se deba vivir de maneira individual e intimista entre Deus e as miñas cousas, senón un ir descubrindo que en cada un dos momentos da nosa vida sentimos e agradecemos a presenza de todos cantos coma nós, seguindo á invitación de Xesús de facer do mundo casa común, non paramos nin deixamos que nos distraian con entretementos que adormecen as nosas conciencias e nos queren manipular facéndonos crer que que o mundo é o que realmente non é: ben un val de bágoas, ben unha festa permanente. Busquemos o ben do ser humano, dignidade e liberdade ás que nunca debemos renunciar, deixándonos acompañar da presenza dese Deus que nin se foi nin se irá, senón que, sen facer barullo, que algúns confunden con indiferenza, vai ao mesmo paso ca nós. Por iso o sacrifico que deshumaniza ten que dar paso á tenrura que nos iguala e nos fai verdadeiramente humanos.

·         Para chegar a este final de camiño debemos pasar antes por non poucos atrancos e dificultades. Pero as angustias pasan, a dor cúrase e as esperanzas nunca han perderse. E do mesmo xeito que o ciclo da natureza morre no inverno para volver saír con forza na primavera, así tamén o ciclo vital de todo ser humano non queda na dureza do inverno frío e cheo de choiva, senón que agroma botando follas novas que nos chegan como proxectos que se volven comezar, solidariedade que se entrelaza ou silencios que se rompen para denunciar inxustizas e abusos. As cousas que facemos pasan, as persoas ás que queremos están sempre presentes no corazón, como as palabras de Xesús que foron, son para nós, e seguirán sendo para os que veñan, Espírito e vida. Por iso temos que ser constantes e non desacougar cando a dureza do inverno poida tentarnos para que esquezamos que a primavera sempre chega, e faino con forza e gromos novos.

Oración para o día de Todos os Santos

É POSIBLE, SEÑOR

Ser homes e mulleres deste tempo e, ademais,

mirar cara ao ceo sabendo que outra cidade nos agarda.

Pensar nesoutra realidade da que, aínda sabendo pouco,

podemos adiantala aquí e agora nesta terra que nos rodea.

SI! É POSIBLE, SEÑOR!

Sementar o camiño que percorremos co arado da fe

e, desde a verdade en Ti, derramar ilusión onde existe apatía

ou esperanza onde por insistencia asoma o pesimismo.

Que a santidade, entre outras cousas, é cambiar o mundo de cor

e ofrecer a posibilidade que ti, como Deus, lle ofreces.

SI! É POSIBLE, SEÑOR!

Aspirar ao alto sen esquecerse da pequenez de cada día

e, vivir o cotián, sen necesidade de pasar por alto o divino

Que a santidade, ademais, é ser consciente de que Ti nos acompañas

e que, cando nos deixamos por Ti levar

somos capaces de iniciar e finalizar  grandes obras.

SI! É POSIBLE, SEÑOR!

Tallar no recio mármore dun mundo hedonista e  caprichoso

figuras que, desde a súa fe, humanidade, oración ou humildade

nos lembren que é posible ser diferente sen ser necio,

ser grande sendo pequeno, ser forte aínda aparentando ser débil,

ser da terra sen eclipsar o que nos espera no eterno.

SI! É POSIBLE, SEÑOR!

Dar a todo iso un nome e, ese nome, é o "ser santo".

Un santo que ten como boa madeira o evanxeo,

como ouro a caridade e como ledicia o facer felices aos demais,

como grandeza a súa pobreza e como orgullo o seu servizo.

SI! É POSIBLE, SEÑOR!

Ser santo aínda a risco de aparentar non ser nada

e de non ser nada por pretender querelo ser todo,

de ser débil por empeñarnos en ser invencibles

e de ser invencibles por presentarnos como débiles e humildes.

SI! É POSIBLE, SEÑOR!

Coa túa man, e da túa man, alcanzar cos nosos dedos

a bóveda de tantos irmáns nosos que, por ser diferentes,

hoxe gozan do teu abrazo e do teu recoñecemento.

Eles, os Santos de todos os tempos,

convídannos e lémbrannos, estimúlannos e inxéctannos

un "é posible" ante o que no mundo parece unha utopía:

SER DE DEUS E COMO DEUS MANDA!

ISO É SER SANTO!

Javier Leoz

Reflexión

Para os que temos fe, e non aproveitamos as festas relixiosas para aparcar a Deus e irnos lonxe, o día de hoxe quere ser unha homenaxe e un recoñecemento a todas as persoas que teñen sido para nós auténticas e verdadeiras testemuñas de entrega e xenerosidade. Nas súas vidas vemos expresada a posibilidade de facer do proxecto de Xesús unha maneira de ser feliz e de facer felices aos demais. Daquela, é un día para o recoñecemento agradecido do moito que temos aprendido de tantas persoas, na maioría das veces anónimas e sen presenza nin pretensión de aparecer nos programas de televisión de máis audiencia.

Quen pasa facendo o ben non necesita nin ser famoso nin aparecer nos medios de comunicación, senón que o seu paso é calado e entregado a poñer sorriso e corazón quente aos desherdados deste mundo, tan sobrado de tantas cousas, e tan falto de amor e tempo para os demais.

Participemos, xa que logo, desta celebración facendo memoria agradecida do testemuño de vida de tódolos homes e mulleres que sen facer barullo deixáronnos a súa entrega xenerosa pola que, inda sen estar no calendario, son para nós exemplos de santidade.

Benaventurados os misericordiosos: Hoxe é o día dos Benaventurados –felices-. E inda que adoitamos ir ao cemiterio para rezar  aos nosos seres queridos defuntos e tamén aproveitamos para levar flores e limpar o panteón onde repousan os seus restos non deberamos esquecer que o que celebra hoxe a Igrexa non é un día de tristura e nostalxia, senón que para nós os crentes, este é o día da esperanza e o gozo. Si, porque son estas as dúas grandes categorías teolóxicas e existenciais coas que os crentes queremos expresar que logo do noso paso pola vida o que nos espera é sentírmonos apertados pola tenrura dos brazos acolledores de Deus. De aí que na celebración na que estamos a participar sexa o branco, sinal de triunfo e vida plena en Deus, a cor litúrxica que utilizamos. Triunfo, gozo, esperanza, resurrección e vida en plenitude son as palabras que mellor expresan o que estamos a compartir neste primeiro de novembro. Unha mirada e experiencia positiva en Deus, a través da vida de todas esas persoas que pasaron facendo o ben, acollendo, acompañando e poñendo toda a súa enerxía vital ao servizo do sorriso compartido e da construción dun mundo mellor, onde o humano prime sobre o tecnolóxico, e as persoas estean por riba de ideas ou beneficios. Benaventurados, porque fixeron da súa vida misericordia –poñer o corazón nos máis míseros/pobres-, cantos fixeron da súa vida un canto solidario, xusto e humanizador. E nós, sabedores de todo o seu esforzo, non podemos dicir máis ca grazas.

Benaventurados os que viven desde a misericordia: Grazas ao esforzo de todas estas persoas, ao seu exemplo e perseveranza, tamén nós hoxe damos grazas a Deus polo testemuño de tanta xente que dun cabo ao outro do noso mundo, non desfalece para levar a misericordia que fai que non arrefríen os nosos corazóns e poidamos seguir crendo na capacidade do ser humano de facer cousas, de xeito desinteresado, polos demais. Vivir da misericordia ha ser, entón, tarefa permanente en cantos queremos seguir chamándonos, porque nos entusiasma a súa mensaxe e a súa persoa, seguidores de Xesús.

Benaventurados os que fan da misericordia o seu estilo de vida: E porque falar de misericordia non pode reducirse a unha discusión de escola teolóxica nin a unha “performance” que chame a atención; pero non inflúa na nosa vida, damos tamén hoxe grazas a Deus polo grandioso testemuño ofrecido nas persoas que fan do seu estilo de vida a resposta da invitación de Xesús cando di: Vén e sígueme.