domingo, 23 de agosto de 2020
Quen é Xesucristo para ti..??
Hai 2.000 anos, un home de Galilea preguntou ao pequeno grupo de amigos que o acompañaban: “Quen di as xentes que son eu?” A resposta foi moi variada: “Uns, que Xoán Bautista; outros que Elías, e outros, que un dos profetas” Pasaron 20 séculos, e a historia aínda non se puxo de acordo para dar unha resposta unánime. Entón ninguén sospeitaba que aquel mozo aldeán fose un personaxe tan importante. Era un incomprendido. Os violentos atopábano débil e manso. Os encargados da orde xulgábanos perigoso. A xente culta desprezábao e temíao. Os poderosos rían del.
Eran moitos os que escoitaban a súa predicación, pero á maioría interesáballes máis o pan que repartía, que a doutrina que ensinaba. Cando o levaron aos tribunais, todos o abandonaron: só a súa Nai e tres ou catro amigos máis, acompañárono na súa agonía. Parece que todo esqueceríase baixo a lousa do sepulcro, agora baleiro. Con todo, a historia segue virando ao redor da súa figura. Os historiadores continúan citando os acontecementos en referencia a este personaxe: X anos antes, ou despois de Xesucristo din ao datar os seus artigos informativos.
Media humanidade confesa as súas crenzas en referencia ao mártir do Gólgota. Os libros que se publican non esquecen unha referencia a Xesús. A súa vida inspirou máis da metade da arte que actualmente promove o turismo universal, para contemplar as marabillas do mundo.
Cada ano, miles de persoas deixan patria e fogar, para seguilo a El, ingresando no que se chama canonicamente “Vida consagrada”, que implica a práctica dos votos de pobreza, castidade e obediencia. Por El morreron incontables mártires. A El amárono moitos homes de fe, que se desprazaron a afastadas terras, para predicar a outros pobos, a mensaxe de salvación que Xesucristo quere regalar a todo o mundo.
Ao longo da historia, a xente preguntouse quen é este personaxe que arrastra á entrega total ou ao odio frontal. Moitas das respostas dadas polos homes foron desacertadas. Por iso, e para emendar erros, o Señor pregúntanos aos cristiáns de hoxe: “E vós quen dicides que son eu?”. Nós asumimos a fe dos Apóstolos e contestamos: “Ti es o Mesías, o Fillo de Deus vivo”. Estamos certos desta verdade, porque así nolo demostrou El coas súas obras. A súa vida trasparenta a súa divindade e o seu infinito amor. Nós os cristiáns deste mundo secularizado, que somos á vez causantes e vítimas desta situación relixiosamente empobrecida tomemos o exemplo de María e das pouquísimas persoas que acompañaron a Xesús na súa agonía.
Tomemos exemplo para que nós, que estamos a padecer a
pandemia dunha fe descafeinada, demostremos que, se o noso corazón é rico en
defensas de vitalidade cristiá, poderemos resistir a todo contaxio de calquera
coronavirus que poña en perigo a supervivencia da nosa actitude cristiá.
miércoles, 19 de agosto de 2020
DIOS TE QUIERE, ESTÁS SIEMPRE TENSO, HIJO MÍO..
Nos gusta decir que Dios es un Padre, y nos dirigimos a Él
con estas palabras que su Hijo nos ha enseñado: «Padre nuestro». Cuando
recitamos el Credo, confesamos: «Creo en Dios Padre Todopoderoso». Pero algunos
estamos muy lejos de ser coherentes con esa consoladora verdad de fe. ¿Por qué
nos cuesta tanto confiar totalmente en nuestro Padre Dios?
Es como si no acabáramos de creer que de verdad es nuestro
Padre, que de verdad es omnipotente y que nosotros somos de verdad sus hijos.
No hijos en un sentido metafórico, sino real. Para que nosotros pudiéramos ser
hijos de Dios, Cristo murió en una Cruz. Nos ha hecho hijos al precio de su
Sangre. Jesús no entregó su vida por una metáfora.
Cualquier padre bueno se quejaría si viese que su hijo
pequeño no confía en él. El poeta Charles Péguy (18731914) pone en los labios
de Dios unas palabras que expresan su queja por nuestra falta de confianza. Me
he tomado la libertad literaria de modificarlas un poco:
«Yo te conozco bien, hijo mío. Soy yo quien te ha hecho…
Yo sé llevarte de la mano. Es mi oficio…
Mira, se te puede pedir mucho corazón, mucha caridad, mucho
sacrificio.
Tienes mucha fe y mucha caridad.
Pero lo que no se te puede pedir, ¡vaya por Dios!, es un
poco de esperanza.
Un poco de confianza, vaya, un poco de relajación.
Un poco de entrega, un poco de abandono en mis manos.
Un poco de renuncia a tus preocupaciones. Estás siempre
tenso, hijo mío».
Estamos tensos porque nos preocupan muchas cosas: el pasado
y el futuro, los problemas que tenemos que resolver en un plazo fijo, los
planes que hemos comenzado y que no conseguimos terminar, la salud, la
seguridad, el dinero, los hijos, los padres ancianos. Estamos tensos porque
pensamos que todo depende de nosotros, y no confiamos en la ayuda de nuestro
Padre.
Es lógico que Dios se queje de nuestra poca confianza. A
veces, para lograr que confiemos más, nos hace experimentar de modo especial la
ineficacia o la debilidad. No lo hace para amargarnos la vida, sino para que
nos abandonemos de verdad en su sabiduría, en su poder y en su amor.
Señor, creo que Tú conoces el pasado y el futuro, y has diseñado un plan maravilloso para cada uno de tus hijos, para mí. Creo que tienes un poder que no conoce límites y que pones a mi servicio. Creo que sientes por mí un amor más grande y más tierno que el de todas las madres del mundo juntas; un amor que se vuelca en mí, como si fuese tu único hijo.
Concédeme, Señor, eso que me pides: un poco de entrega a tu
voluntad, de abandono en tus manos, de renuncia a mis deseos de controlarlo
todo, de entenderlo todo y de llegar a todo.
TOMÁS TRIGO
O FEITO DIFERENCIAL AUTONÓMICO OU NON TANTO...
Os usos propagandísticos dos nosos líderes autonómicos utilizan profusamente a expresión do Feito Diferencial desta ou doutra autonomía.Vaia por diante que me parece sabia, xusta, eficiente e respectuosa coa dignidade da persoa humana a ensinanza eclesial do principio de subsidiariedade, que afirma que o que pode facer, solucionar unha persoa ou un grupo pequeno non o debe realizar unha instancia superior. Este principio equivale á autoxestión. Significa, por exemplo, que se está a favor da autonomía das familias á hora de xestionar o tipo de educación para os seus fillos e a dos colexios fronte ao Ministerio de Educación, ou os Municipios ante as Autonomías.
A insistente teima sobre o Feito Diferencial non se corresponde realmente coa realidade como intentaremos mostrar a continuación, pero si que máis ben encerra un egoísmo corporativista oligárquico que vén manter o histórico e denigrado caciquismo de séculos pasados.
A pandemia da Covid 19 descubriunos que as residencias de maiores e discapacitados, que son competencia das Autonomías, están en moitos casos en mans de multinacionais, sen distinción de nacionalidades históricas ou non, gobernadas por PP ou PSOE (con Podemos), ou PNV, ou catalanistas, como vemos a modo de exemplo:
-DomusVi (capital francés e inglés), que ten 198 centros e 25.000 prazas, presente nas 17 autonomías.
-CLECE (da construtora ACS da que o presidente do Real Madrid, Florentino Pérez, posúe o 12,52% da propiedade), xestiona 145 Residencias, 92 Centros de Día e unhas 17.000 prazas. Presente en todas as Comunidades Autónomas menos Galicia, Asturias e Navarra.
–VITALIA HOME: 3 Sociedades Limitadas con sé en Jersey son os seus accionistas principais con case o 25% do seu capital cadansúa. Posúe 51 Residencias e case 8.000 prazas en 8 comunidades.
-Ballesol S.A. Os 3 donos da aseguradora Santa Lucía teñen sobre o 67% do capital e son dos cen españois máis ricos. Posúen 46 Residencias en 12 autonomías e máis de 7.300 camas.
–AMAVIR: 41 residencias (da familia Mulliez, 5ª fortuna de Francia cun patrimonio de 32.000 millóns €), presente en sete comunidades. Xestiona 6.223 prazas.
Outras multinacionais: Colisée (50), Orpea (49), Sanitas Maiores (47)…
As empresas que xestionan o lixo das cidades son de multinacionais da construción como ACS (Urbaser), FCC (das irmáns Koploviz) etc. Un concello gobernado polo BNG outorgoulle a recollida do lixo á multinacional FCC con sé en Madrid encarecendo o custo nun 50%.
Ou a xestión da auga que a multinacional española FCC Aqualia S.A. leva nuns 500 municipios (incluídas 9 capitais de provincia e cidades importantes como Vigo, Alcalá de Henares, Jerez de la Frontera, Mérida, Alcoi, Lloret de Mar, Ponferrada, Medina del Campo…).
En canto a compras, vemos que practicamente en tódalas autonomías teñen Zara, o Corte Inglés… visten o mesmo tipo de vaqueiros… compran os mobles “da república independente da túa casa” (Ikea, fundada en Suecia en 1943), que está asentada en máis de 12 comunidades autónomas.
En alimentación tódalas autonomías teñen unha porcentaxe importante en produtos de Unilever, Nestlé, Gallina Blanca.. ou tendas de Carrefour, Mercadona, Eroski, Alcampo…
Se miramos no que se bebe, pois practicamente o mesmo nos diversos lugares e seguro que un aposta a ganador de que en ningún bar ou tenda de bebidas faltará a consabida Coca-Cola ou Pepsi.
Cando analizamos os equipos de fútbol da tribo (cidade), vese que case ningún xogador é nativo. Pertencen a 10 ou 15 nacións, vísteos unha multinacional de USA (Nike) ou Alemaña (Adidas, Puma) que fabrican a roupa no Terceiro Mundo (Asia…) e as letras que levan nas camisetas refírense a empresas asentadas en Xapón, Emiratos Árabes…
A base cultural de películas, series, músicas vén ser exactamente a mesma, con idioma distinto algunhas veces. Os modos de vida e diversión tamén son intercambiables.
Ao final, o que termina diferenciando ás autonomías é o nome do “cacique” correspondente, pero frecuentemente non tanto a maneira de exercer o poder. Con eses “xefes” xérase unha oligarquía que vive á conta dos empobrecidos aparentando ser os seus benfeitores.
Canto se necesita que exerzamos a nosa liberdade e responsabilidade na consecución do Ben Común para todos!! Ser protagonistas e xestionar o que nos pertence con responsabilidade para todos!!
Antón Negro
Delegado episcopal de Cáritas.
martes, 4 de agosto de 2020
P IMPLICA Q
Quedan afastados xa os meus anos de Universidade onde puiden aprender algo de Lóxica de mans da Compañía de Xesús. Nunca lles estarei demasiado agradecido. Aínda desde a lembranza gardo algúns dos conceptos máis básicos desta disciplina tan apaixonante e tan apegada ao ser humano.
Que é a verdade?, preguntábase Pilatos. Pregunta para nada baladí, que desde a Lóxica recibe múltiples e variadas aproximacións. Que boa e sa a pluralidade. A lóxica axúdanos a tomar decisións lóxicas, permítanme a tautoloxía, e achéganos á verdade, entendámola como a entendamos.
Por acudir ás fontes, tamén nesta cuestión bótanos unha man o bo de Aristóteles cando na súa Metafísica dános unha maxistral lección de lóxica, a saber: “Dicir do que non é que é, ou do que é que non é, é falso, e dicir do que é que é, ou do que non é que non é, é verdadeiro”. Gran tipo este Aristóteles.
Vivimos a época da verdade como imaxe, rodeados de vídeos: que se Facebook, que se YouTube, que se WhatsApp… que se os noticiarios de todas as cadeas de TV… e hai unhas cantas… Nos vídeos hai de todo, algúns mellores que outros. Algúns enganosos, ou construídos a base dun curta e pega que fai que a verdade quede diluída, difuminada ou cercenada en función de intereses concretos. Mesmo medios de comunicación máis ou menos públicos, aparecen en ocasións como abertamente parciais nas súas opinións e non só nas súas imaxes. Non estaría de máis un cadriño para poder decidir que medios de comunicación financiamos cos nosos impostos.
Algúns á nosa época posmoderna, denomínana xa, a época da posverdade. Mesmo en filosofía política hai quen fala xa de posdemocracia. Onde imos chegar! Hoxe falamos de cidadanía; bonito concepto, aínda que un servidor, próximo á reflexión filosófico-política da Escola de Frankfurt, prefira seguir referíndose ao conxunto da sociedade como pobo, sendo este un concepto en desuso nesta nosa época lábil. O pobo, e só el, (tampouco nos gustan os poderes fácticos, que como as meigas habelos hainos) o que ten, polo menos até agora, a capacidade de decidir sobre as cousas que lle afectan. Como diría. Habermas, os afectados sobre algo teñen que decidir sobre ese algo.
Hai unha cuestión que afecta de cheo ao núcleo da sociedade: a educación, o ensino. Os que temos fillos sabémolo. Segundo un acertado proverbio africano “necesítase a toda a tribo para educar a un neno”. Non sobra ninguén!
Oito leis educativas desde a tan traída e levada Transición. Aí imos sobrados… Enténdanme a ironía. Pero, a que non saben un dos poucos denominadores comúns a todas elas? A demanda social polo ensino da relixión. Direino en forma de siloxismo para facerlle as honras ao título dese escrito:
Se a escola ten que atender nos seus ensinos á demanda social (o que o pobo pide) e a sociedade demanda -maioritariamente- o ensino da relixión, daquela a escola ten que ofertar ese ensino.
Isto é así, máis aló da colocación, máis acertada ou menos, dos cadriños de elección da materia nos itinerarios formativos ou da consideración que se poida ter sobre se esta elección supón unha perda de tempo ou non.
Falando de cadriños… Será que a solidariedade ou a xustiza entenden de crenzas? Non creo. Coñezo CARITAS desde a infancia e xamais vin que se lle pedise a ningún solicitante de axuda un carné, unha determinada filiación… ou se lle preguntase por cal dos dous cadriños defínese no IRPF ou se marca os dous, cousa que quen isto escribe ten por costume.
Pois terminamos como empezamos… que a lóxica é iso, lóxica. E a verdade, tamén e que benditos cadriños. Onde hai cadriños cheira a liberdade Que P implica q, é así que p, daquela q.
Queque Bayo,
Profesor de Teoría do Coñecemento na UESD
jueves, 23 de julio de 2020
Documento sobre a mision evanxelizadora da Igrexa
El Vaticano pide una renovación de las parroquias para que
sean el "centro propulsor de la evangelización"
La Congregación para el Clero ha hecho pública la Instrucción “La conversión pastoral de la comunidad parroquial al servicio de la misión evangelizadora de la Iglesia” promulgada el pasado 29 de junio. El documento, según informa la Santa Sede en su boletín, trata el tema de la pastoral de las comunidades parroquiales, de los diferentes ministerios clericales y laicos, con el signo de una mayor corresponsabilidad de todos los bautizados.
INTRODUCCIÓN
1. La reflexión eclesiológica del Concilio Vaticano II y los
notables cambios sociales y culturales de los últimos decenios han inducido, a
diversas Iglesias particulares, a reorganizar la forma de encomendar la cura
pastoral de las comunidades parroquiales. Esto ha permitido iniciar
experiencias nuevas, valorando la dimensión de la comunión y realizando, bajo
la guía de los pastores, una síntesis armónica de carismas y vocaciones al
servicio del anuncio del Evangelio, que corresponda mejor a las actuales
exigencias de la evangelización.
El Papa Francisco, al inicio de su ministerio, recordaba la importancia de la “creatividad”, que significa «buscar caminos nuevos», o sea «buscar el camino para que el Evangelio sea anunciado»; al respecto, concluía el Santo Padre, «la Iglesia, también el Código de Derecho Canónico nos da tantas, tantas posibilidades, tanta libertad para buscar estas cosas»[1].
2. Las situaciones descritas por esta Instrucción representan una preciosa ocasión para la conversión pastoral en sentido misionero. Es, ciertamente, una invitación a las comunidades parroquiales a salir de sí mismas, ofreciendo instrumentos para una reforma, incluso estructural, orientada a un estilo de comunión y de colaboración, de encuentro y de cercanía, de misericordia y de solicitud por el anuncio del Evangelio.
1. LA CONVERSIÓN PASTORAL
3. La conversión pastoral es uno de los temas fundamentales en la “nueva etapa evangelizadora”[2] que hoy la Iglesia está llamada a promover, para que las comunidades cristianas sean centros que impulsen cada vez más el encuentro con Cristo.
Por ello, el Santo Padre indica: «Si algo debe inquietarnos
santamente y preocupar nuestra conciencia, es que tantos hermanos nuestros
vivan sin la fuerza, la luz y el consuelo de la amistad con Jesucristo, sin una
comunidad de fe que los contenga, sin un horizonte de sentido y de vida. Más
que el temor a equivocarnos, espero que nos mueva el temor a encerrarnos en las
estructuras que nos dan una falsa contención, en las normas que nos vuelven
jueces implacables, en las costumbres donde nos sentimos tranquilos, mientras
afuera hay una multitud hambrienta y Jesús nos repite sin cansarse: “¡Dadles
vosotros de comer!” (Mc 6,37)»[3].
4. Impulsada por esta santa inquietud, la Iglesia, «fiel a su propia tradición y consciente a la vez de la universalidad de su misión, puede entrar en comunión con las diversas formas de cultura; comunión que enriquece al mismo tiempo a la propia Iglesia y a las diferentes culturas»[4]. En efecto, el encuentro fecundo y creativo del Evangelio y la cultura conduce a un verdadero progreso: por una parte, la Palabra de Dios se encarna en la historia de la humanidad, renovándola; por otra, «la Iglesia […] puede enriquecerse, y de hecho se enriquece también, con la evolución de la vida social»[5], al punto de profundizar la misión confiada por Cristo, para expresarla mejor en el tiempo en que vive.
Es impensable, por tanto, que tal novedad, cuya difusión hasta los confines del mundo aún no ha sido completada, se desvanezca o, peor aún, se disuelva[8]. Para que el camino de la Palabra continúe, se requiere que en las comunidades cristianas se adopte una decidida opción misionera, «capaz de transformarlo todo, para que las costumbres, los estilos, los horarios, el lenguaje y toda estructura eclesial se convierta en un cauce adecuado para la evangelización del mundo actual más que para la autopreservación».
II. LA PARROQUIA EN EL CONTEXTO CONTEMPORÁNEO
6. Esta conversión misionera, que conduce naturalmente
también a una reforma de las estructuras, implica en modo particular a la
parroquia, comunidad convocada en torno a la Mesa de la Palabra y de la
Eucaristía.
La parroquia posee una larga historia y ha tenido desde los inicios un rol fundamental en la vida de los cristianos y en el desarrollo y en la acción pastoral de la Iglesia; ya en los escritos de San Pablo se puede entrever la primera intuición de ella. Algunos textos paulinos, en efecto, muestran la constitución de pequeñas comunidades como Iglesias domésticas, identificadas por el Apóstol simplemente con el término “casa” (cfr., por ejemplo, Rm 16, 3-5; 1 Cor 16, 19-20; Fil 4, 22). En estas “casas” se puede reconocer el nacimiento de las primeras “parroquias”.
7. Desde su surgimiento, por tanto, la parroquia se plantea como respuesta a una precisa exigencia pastoral: acercar el Evangelio al pueblo a través del anuncio de la fe y de la celebración de los sacramentos. La misma etimología del término hace comprensible el sentido de la institución: la parroquia es una casa en medio de las casas[10] y responde a la lógica de la Encarnación de Jesucristo, vivo y activo en la comunidad humana. Así pues, visiblemente representada por el edificio de culto, es signo de la presencia permanente del Señor Resucitado en medio de su Pueblo.
8. La configuración territorial de la parroquia, sin embargo, hoy está llamada a confrontarse con una característica peculiar del mundo contemporáneo, en el cual la creciente movilidad y la cultura digital han dilatado los confines de la existencia. Por una parte, la vida de las personas se identifica cada vez menos con un contexto definido e inmutable, desenvolviéndose más bien en “una aldea global y plural”; por otra, la cultura digital ha modificado de manera irreversible la comprensión tanto del espacio como del lenguaje y los comportamientos de las personas, especialmente de las generaciones jóvenes.
Además, es fácil hipotetizar que el constante desarrollo de la tecnología modificará ulteriormente el modo de pensar y la comprensión que el ser humano tendrá de sí mismo y de la vida social. La rapidez de los cambios, el sucederse de los modelos culturales, la facilidad de los traslados y la velocidad de la comunicación están transformando la percepción del espacio y del tiempo.
9. La parroquia, como comunidad viva de creyentes, está inserta en este contexto, en el cual el vínculo con el territorio tiende a ser siempre menos perceptible, los lugares de pertenencia se multiplican y las relaciones interpersonales corren el riesgo de disolverse en el mundo virtual, sin compromiso ni responsabilidad hacia el propio contexto relacional.
10. Hoy se advierte que tales variaciones culturales y la cambiante relación con el territorio están promoviendo en la Iglesia, gracias a la presencia del Espíritu Santo, un nuevo discernimiento comunitario, «que consiste en el ver la realidad con los ojos de Dios, en la óptica de la unidad y de la comunión»[11]. Es, por ello, urgente involucrar a todo el Pueblo de Dios en el esfuerzo de acoger la invitación del Espíritu, para llevar a cabo procesos de “rejuvenecimiento” del rostro de la Iglesia.
III. EL VALOR DE LA PARROQUIA HOY
11. En virtud de dicho discernimiento, la parroquia está llamada a acoger los desafíos del tiempo presente, para adecuar su propio servicio a las exigencias de los fieles y de los cambios históricos. Es preciso un renovado dinamismo, que permita redescubrir la vocación de cada bautizado a ser discípulo de Jesús y misionero del Evangelio, a la luz de los documentos del Concilio Vaticano II y del Magisterio posterior.
12. Los Padres conciliares, en efecto, escribían con amplitud de miras: «El cuidado de las almas ha de estar animado por el espíritu misionero»[12]. En continuidad con esta enseñanza, San Juan Pablo II precisaba: «La parroquia ha de ser perfeccionada e integrada en muchas otras formas, pero ella sigue siendo todavía un organismo indispensable de primaria importancia en las estructuras visibles de la Iglesia», para «hacer de la evangelización el pivote de toda la acción pastoral, cual exigencia prioritaria, preminente y privilegiada»[13]. Luego, Benedicto XVI enseñaba que «la parroquia es un faro que irradia la luz de la fe y así responde a los deseos más profundos y verdaderos del corazón del hombre, dando significado y esperanza a la vida de las personas y de las familias»[14]. Finalmente, el Papa Francisco recuerda que «a través de todas sus actividades, la parroquia alienta y forma a sus miembros para que sean agentes de evangelización»[15].
13. Para promover la centralidad de la presencia misionera de la comunidad cristiana en el mundo[16], es importante replantear no solo una nueva experiencia de parroquia, sino también, en ella, el ministerio y la misión de los sacerdotes, que, junto con los fieles laicos, tienen la tarea de ser “sal y luz del mundo” (cfr. Mt 5, 13-14), “lámpara sobre el candelero” (cfr. Mc 4, 21), mostrando el rostro de una comunidad evangelizadora, capaz de una adecuada lectura de los signos de los tiempos, que genera un testimonio coherente de vida evangélica.
14. A partir precisamente de la consideración de los signos de los tiempos, a la escucha del Espíritu es necesario también generar nuevos signos: habiendo dejado de ser, como en el pasado, el lugar primario de reunión y de sociabilidad, la parroquia está llamada a encontrar otras modalidades de cercanía y de proximidad respecto a las formas habituales de vida. Esta tarea no constituye una carga a soportar, sino un desafío para ser acogido con entusiasmo.
15. Los discípulos del Señor, siguiendo a su Maestro, en la escuela de los Santos y de los Pastores, han aprendido, a veces a través de duras experiencias, a saber esperar los tiempos y los modos de Dios, a alimentar la certeza que Él está siempre presente hasta el final de la historia, y que el Espíritu Santo – corazón que hace latir la vida de la Iglesia – reúne los hijos de Dios dispersos por el mundo. Por eso, la comunidad cristiana no debe tener temor a iniciar y acompañar procesos dentro de un territorio en el que habitan culturas diversas, con la confiada certeza que para los discípulos de Cristo «nada hay genuinamente humano que no encuentre eco en su corazón»[17].
miércoles, 22 de julio de 2020
Google Arts & Culture expón o Portico da Gloria virtual
- Google Arts & Culture es una nueva forma inmersiva de experimentar el arte, la historia, la cultura y las maravillas del mundo de más de mil organizaciones en todo el mundo.
- Desde el año 2017, la Fundación Catedral de Santiago cuenta con un apartado propio en Google Arts & Culture en el que ofrece diversas exposiciones y recorridos virtuales sobre sus colecciones artísticas
- Se han diseñado cuatro exposiciones temáticas sobre el Pórtico de la Gloria que ayudan a conocer mejor esta obra cumbre del arte medieval, su programa iconográfico, secretos y el proyecto de restauración finalizado en el año 2018.
Durante los meses en que la crisis sanitaria producida por el Covid19 ha confinado a parte de la población mundial y limitado la circulación y el acceso a museos y monumentos, las instituciones museísticas han reforzado su presencia virtual a través de las diferentes soluciones que ofrece internet y las nuevas tecnologías.
Desde el año 2017, la Fundación Catedral de Santiago y Google, llevan a cabo un programa de colaboración que ha permitido la difusión de algunos de los aspectos más destacados del patrimonio cultural de la catedral de Santiago a través de un apartado monográfico en Google Arts & Culture, en donde se ofrecían, hasta ahora, cuatro exposiciones virtuales dedicadas, respectivamente, al Camino de Santiago, el Museo Catedral, el proyecto del Maestro Mateo y los tapices de Goya, los cuales fueron fotografiados con la tecnología Gigapixel, un potente proceso de captura que permite imágenes en la más alta resolución; también varios recorridos virtuales por espacios del Museo, el Palacio de Gelmírez y el Museo de Arte Sacro de Santa María la Real de Sar, espacio gestionado por la Fundación Catedral a través de su programa Compostela Sacra.
Completando esta presencia virtual del patrimonio
catedralicio, la Fundación Catedral presenta ahora en Google
Arts & Culture una nueva fase en su programa de colaboración, en la que se
ha trabajado, en los últimos meses, con el Pórtico de la Gloria como elemento
de referencia. Este proyecto virtual sobre el Pórtico ofrece como resultado
cuatro exposiciones temáticas a través de las cuales se puede conocer en
profundidad esta obra cumbre del arte medieval, su mensaje, programa
iconográfico, aspectos más desconocidos y, también, datos sobre el complejo
proyecto de restauración que, con el mecenazgo de la Fundación Barrié,
se desarrolló entre los años 2006 y 2018, permitiendo la recuperación de este
conjunto.
La primera de estas exposiciones lleva por título El Pórtico de la Gloria, la obra cumbre del Maestro Mateo y permite conocer el relato apocalíptico y salvífico que se inicia en la cripta y se desarrolla a través de las estatuas y los relieves de una obra maestra del arte universal; la segunda, Decodificando el Pórtico de la Gloria, se centra en el discurso iconográfico desarrollado por el Maestro Mateo a través de las figuras adosadas en su triple arcada. Le sigue La desaparecida fachada al final del Camino, donde el visitante podrá conocer algunos de los aspectos menos conocidos del Pórtico de la Gloria, los cuales completan el programa iconográfico de este espacio sacro único. Por fin, este bloque dedicado al Pórtico mateano se completa con una exposición virtual dedicada al proceso de restauración y, de manera especial, al trabajo de investigación realizado sobre las diferentes capas de policromía del conjunto.
En este proyecto, dirigido por el Director técnico del Museo Catedral, han participado, como parte de su periodo formativo, varios alumnos en prácticas de los másteres en Gestión Cultural y en Estudios Medievales, así como del Grado en Historia del Arte de la Universidad de Santiago.
Todas estas exposiciones virtuales se encuentran disponibles, en castellano e inglés, a través del enlace https://artsandculture.google.com/partner/cathedral-of-santiago-de-compostela, desde donde la catedral de Santiago abre sus colecciones artísticas al mundo gracias a los recursos que Google pone a su disposición. Todo ello, se complementa con el catálogo digital del Museo, realizado con la colaboración del programa O teu Xacobeo de la Xunta de Galicia (https://museocatedraldesantiago.es) y se irá completando próximamente con nuevos contenidos digitales sobre la historia y el arte de la catedral de Santiago.
Profetismo e Cristianismo
A historia
humana está saturada de antinomias: o ben e o mal; a xustiza e a inxustiza; o
perdón e a vinganza; o poder e a escravitude… e na historia da salvación cobra
especial notoriedade o binomio “Realeza e Profetismo”, coas connotacións de
abuso do poder por parte da autoridade, e de denuncia por parte do profetismo.
O poder corre o risco de autovalorarse, arrogándose atribucións que non lle
corresponden, e descoidando o labor de promocionar a comunidade na súa
dimensión humana e cristiá.
Pero tamén
o profetismo pode corromperse. A súa misión é ser a voz do pobo e, no seu nome,
debe denunciar as inxustizas dos xerarcas cos seus subordinados. Para exercer
acertadamente o seu labor, o profeta coide non contaxiarse do espírito das
clases dominantes, que en ocasións, máis que dar solucións aos problemas do
pobo, buscan denunciar á autoridade de quenda, para que a xustiza a sancione
como culpable. Con iso estariamos a pór sobre a mesa o binomio “xuíz- acusado”,
e a misión do profeta non é reclamar castigo para o causante do mal, senón
buscar solucións ás carencias da comunidade, corrixindo cordialmente aos
axentes do ben común, polo descoido dos seus labores.
Non
esquezamos que o profeta non fala en nome propio, senón en nome de Deus. E Deus
non toma a adarga para protexerse do agresor, e menos empuña a espada para
ferir ao agresor, senón que tende a man para levantar ao caído e ofrécelle
perdón a quen causou feridas.
Pois iso
mesmo debe facer o profeta: utilizar o binomio “xuíz-acusado”, desde a
perspectiva do pai misericordioso co seu fillo pródigo. Este non achou a casa
paterna pechada baixo sete chaves, senón expedita para recibilo, e os brazos do
seu pai abertos para abrazalo, e ambiente de festa no fogar, porque o fillo que
se fora, volveu a casa.
Así debe
actuar o profetismo, converténdose ao amor fraterno do acusado, para que este
se convertase á comuñón acolledora da Igrexa.
Denunciar
non é acusar. O que denuncia advirte dalgunha deficiencia co fin de emendala. O
que acusa delata ao acusado dalgún delito, co fin de que a autoridade
competente lle impoña o oportuno correctivo legal.
Para que
todo isto leve á práctica, o Papa Francisco róganos que nos convertamos a
Xesucristo, para que El sexa o noso modelo; que nos acheguemos aos irmáns e
falémoslles ao corazón, sen ferir os seus sentimentos, e que denunciemos os
desaxustes do momento, sen culpar deles a ninguén, senón asumindo cos demais, a
responsabilidade que a todos nos incumbe.
Indalecio
Gómez
Cóengo da
Catedral de Lugo
lunes, 13 de julio de 2020
O ESTADO ACONFESIONAL LAICO E O NACIONALISMO
Cando se fala de Estado Aconfesional, xeralmente pénsase que iso só ten que ver coa cuestión relixiosa. Nun Estado Laico por definición ten que haber liberdade relixiosa tanto para crer e practicar a relixión como para cambiala ou non ter ningunha. Pero non debemos esquecer que a ampla realidade das crenzas abarca outros campos como a cultura, a política, e as diversas ideoloxías. Polo tanto, o mesmo cabe dicir da liberdade de pensamento e de ideoloxía. Un goberno democrático auténtico non debe ter pretensións de impor a súa ideoloxía ós cidadáns, o que si fan as ditaduras.
Diversos gobernos españois na historia pretenderon impor a súa mentalidade e ideoloxía, con escaso éxito. O franquismo atopouse que ó final as universidade estaban en mans dos marxistas. Os 14 años de Felipe González e as súas varias leis educativas deron como resultado que unha porcentaxe significativa dos mozos votaran a Aznar… Non esquezamos que Deus nos fixo para a liberdade, mesmo contra El, por iso dicía Sto. Agostiño: “Deus que te creou sen ti non te salvará sen ti”
Agora preténdese impor a ideoloxía de xénero a través de certas leis e as súas sancións. Ante iso dúas ideas:
1) Iso é un atropelo desde o poder, pois atenta contra a liberdade de pensamento e de ideoloxía. O Goberno non está para moldear ideoloxicamente ós cidadáns senón para servir á sociedade respectando os seus dereitos.
2) Tampouco terán éxito duradeiro nesa pretensión, pois como dicía o Quixote “a liberdade é o don máis prezado que concederon os ceos ós homes”.
Pero vaiamos o tema: ¿Que cabe dicir do nacionalismo nun Estado Aconfesional e Laico? Entendo que nunca se deben confundir Nación e Pobo, tampouco o Pobo coa Oligarquía que vive del.
Os nacionalistas en xeral atribúense a representación de tódolos que viven nun territorio, xa que coñecen a misión histórica desa nación e, por tanto, teñen dereito a implantala para todos. É máis, soen pensar que os traidores á Patria (a súa misión), á Nación, tal como eles a entenden, non teñen dereito a decidir sobre ela. Exemplo desta argumentación vímola no chamado “procés” de Cataluña e de maneira máis tráxica con ETA. Por iso cando falan de decisión democrática de vascos, cataláns… debe entenderse dos que non son traidores á Patria, ou que non son vítimas do que chaman “auto-odio”. Certo que o auto-odio hai que curalo, xa que é unha forma de autoagresividade e necesitaríase tratamento psicolóxico ou psiquiátrico segundo o caso. Ademais, para contextualizar un pouco as afirmacións precedentes, xa na lexislación española pénase ata co cárcere os “delitos de odio”.
Reflexións semellantes habería que facer sobre os nacionalismos nos Estados-Nación de diversos países (España, Alemaña…), que levan á xenofobia, ó racismo, etc. Neste e no anterior caso pouco se respecta o artigo 13 da Declaración dos Dereitos Humanos (ONU 10-XII-1948) que di: “1) Toda persoa ten dereito a circular libremente e a elixir residencia no territorio dun Estado. 2) Toda persoa ten dereito a saír de calquera país, mesmo do propio, e a regresar ó seu país”.
Nun Estado Democrático Aconfesional todo cidadán debe poder vivir cos mesmos dereitos “sentíndose” nacionalista ou apátrida, ou internacionalista, ou estranxeiro, ou ser dos que “toman parte en todo como cidadáns e todo o soporta como estranxeiros; toda terra estraña é para eles patria e toda patria terra estraña” (Epístola a Diogneto), como tamén sendo da ideoloxía que sexa, sempre que esa non leve a atentar contra os dereitos doutras persoas.
Un Estado Laico e Democrático debe fomentar a liberdade relixiosa evidentemente, e tamén a de ideoloxía, pensamento e asociación como afirma a Declaración dos Dereitos Humanos nos artigos:
-18, “Toda persoa ten dereito á liberdade de pensamento, de conciencia e de relixión”
-19: “Todo individuo ten dereito á liberdade de opinión e de expresión; este dereito inclúe o de non ser molestado a causa das súas opinións, o de investigar e recibir informacións e opinións, e o de difundilas, sen limitación de fronteiras, por calquera medio de expresión”.
-20: “1) Toda persoa ten dereito á liberdade de reunión e de asociación pacíficas. 2) Ninguén poderá ser obrigado a pertencer a unha asociación”.
As persoas poden ser nacionalistas, pero un Estado Laico non pode selo. O Estado ten que recoñecer o protagonismo das persoas e as súas asociacións na vida pública, así como o protagonismo das entidades administrativas máis próximas ó suxeito: parroquias ou barrios, concellos. comarcas, provincias… co obxectivo de socializar y distribuír o poder, como corresponde a unha democracia.
Antón Negro
Sacerdote e sociólogo
jueves, 9 de julio de 2020
MOMENTOS ÚNICOS
"Mientras me sirvo su café y me regala los oídos me convenzo de que está viva y dispuesta a seguir estándolo, siquiera para unos pocos"
"Aprended de
mí, que soy manso y humilde de corazón, y encontraréis descanso para vuestras
almas"
(Mt 11, 25-30)
No soporta grandes dolores. Las suyas son dolencias que, más que doler, cansan. Contra el dolor hay alivio. Contra el cansancio, no. Uno puede llegar a cansarse de estar siempre cansado, a abandonarse en el puro agotamiento y desconectar del incansable mundo como un aparato eléctrico en desuso. Es el temido momento en que se vuelve aquello que nunca quisiera llegar a ser para los suyos: un estorbo, un trasto viejo.
No es así en su caso. Ella no ha llegado a eso todavía. Mientras me sirvo su café y me regala los oídos me convenzo de que está viva y dispuesta a seguir estándolo, siquiera para unos pocos. Pasa mucho tiempo sola y por eso, para ella, hay momentos que son únicos. Son como remansos en los que el río de sus largos años ofrece sus aguas al cansado y al sediento: "venid a mí todos los que estáis cansados y agobiados y yo os aliviare". Yo llego y me siento a su mesa. Escucho sus palabras y después su voz desde otro mundo porque el sueño me ha traído y dejado en algún sitio entre recuerdos olvidados.
El misterio de los sueños que revelan ha ocultado la humildad del sueño y su poder revelador. Los sueños revelan secretos a los grandes de este mundo: a los reyes, los profetas y cuantos se sienten elegidos. El sueño del cansado, del que no ha dormido bien o bastante, del que no puede ya con la tarde después de la comida, revela a todos, grandes o pequeños, un secreto a voces: que necesitamos descansar. Nuestras necesidades más elementales nos devuelven a la humilde realidad que somos mientras vivimos en este mundo. Y sabido es que precisamente a los humildes es a quienes ha querido Dios revelar los secretos de su Reino, ocultos a los sabios y entendidos.
Para no cansarse de estar cansado conviene descansar. Ella lo sabe mientras cuenta el secreto de su vida ya vivida. No ha sido fácil para ella pero ha alcanzado una edad que le autoriza a dar sabios consejos. Ni uno solo sale de sus labios, sin embargo. Ni una sola cima que escalar a puro esfuerzo. Escuchar a los mayores te hace sabio. Pero descansar a su lado, sin agobios, te deja ser lo que ya eres: alguien que no puede con la tarde después de la comida y necesita una voz suave que le arrulle. "Le deseo que sea tan feliz como lo he sido yo en la vida", me dice una vez. Nadie conoce la vida como ella y por eso me la entrega, así de clara. En forma de deseo, que es casi una plegaria. Para ella son los días que miden su tiempo más valioso. Para mí, la vida sin medida es lo que espero.
O ESTADO ACONFESIONAL LAICO E A RELIXIÓN
Nos medios de
comunicación atopámonos, ás veces, con algúns políticos que anuncian que non
asistirán a unha celebración relixiosa porque España é un Estado aconfesional.
Tamén hai “opinadores” profesionais que sosteñen a mesma postura. Pero estas
actitudes non teñen fundamento nun Estado Democrático.
S. A. Tocarev no
seu libro Historia de las religiones editado na URSS, que en
España publicou a editorial comunista Akal (1979), escribe nunha nota do autor
ó comezo da obra:
“Educar ó home
sobre a base das concepcións materialistas científicas é unha das máis
importantes tarefas ideolóxicas que debemos realizar durante o período de
edificación do comunismo. O programa do PCUS sinala a necesidade de ‘realizar
sistematicamente unha ampla propaganda científica ateísta, explicar
pacientemente a debilidade das crenzas relixiosas’. Resulta imposible levar a
cabo a propaganda ateísta científica se non se coñecen a fondo e seriamente as
relixións pasadas e actuais dos diferentes pobos”.
Nun partido de
tenis por televisión hai un detalle que case nunca falla para coñecer a
procedencia dos tenistas, e é que os que son naturais dos países excomunistas
levan xeralmente colgada do pescozo unha cruz. Isto sería a constatación de que
a educación estatal atea e (pseudo)científica foi un completo fracaso. Teñen en
conta esta realidade obxectiva os que aquí pretenden facer o mesmo?
Se un concello español crea unha Oficina Municipal
para apostatar da relixión católica está indo contra o que é un Estado laico ou
aconfesional. Ademais converte unha institución do Estado (o Concello) en
confesante en temática relixiosa, e en militante anticatólica, ou contra outro
grupo relixioso se se dese o caso. Non respecta unha liberdade fundamental dos
cidadáns.
Un Estado
aconfesional ou laico debe respectar as crenzas relixiosas dos seus cidadáns.
Non só respectalas senón tamén facilitar que as poidan practicar tanto persoal
como institucionalmente, pois forman parte dos Dereitos Humanos proclamados
pola ONU (10-XII-1948) como vemos no artigo 18. “Toda persoa ten
dereito á liberdade de pensamento, de conciencia e de relixión. Este dereito
inclúe a liberdade de cambiar de relixión ou de crenza, así como a liberdade de
manifestar a súa relixión ou a súa crenza, individual e colectivamente, tanto
en público como en privado, pola ensinanza, a prác tica, o culto e a
observancia”.
Terá alguén
dúbidas acerca de que un Estado aconfesional e laico debe promover o exercicio
de tódolos Dereitos Humanos? Supoño que non, por tanto, un Estado democrático e
laico ten a obriga de favorecer a práctica relixiosa dos crentes, ó igual que
tutelar os dereitos dos agnósticos e ateos. Do contrario, estaría tomando
postura contra as Convencións Internacionais de Dereitos Humanos e limitando as
liberdades humanas máis fundamentais
Unha das
definicións máis clara e breve da liberdade relixiosa atopeina en Bieito XVI na
súa Mensaxe da Paz para o 1 de xaneiro de 2011: “A liberdade relixiosa
significa tamén, neste sentido, unha conquista do progreso político e xurídico.
É un ben esencial: toda persoa poderá exercer libremente o dereito a profesar e
manifestar, individualmente ou comunitariamente, a propia relixión ou fe, tanto
en público como en privado, pola ensinanza, a práctica, as publicacións, o
culto ou a observancia dos ritos. Non debería haber obstáculos se quixese
adherirse eventualmente a outra relixión, ou non profesar ningunha” (nº 5)
Supoño que
ninguén poñerá en cuestión que unha autoridade política ten liberdade para ser
dunha relixión e practicala, ou non ser de ningunha. Faltaría máis! Pero en
relación ó tema inicial a conclusión non pode ser outra que: a asistencia dunha
autoridade a unha celebración relixiosa, no caso de non ser el crente desa
relixión ou de ningunha, expresa o respecto e o apoio a uns cidadáns no
exercicio lexítimo dos seus dereitos que todo Estado democrático (aconfesional
e laico) debe respectar e promover. É máis, nalgunhas circunstancias, para unha
autoridade é mesmo unha obriga moral ineludible a súa asistencia, que
dificilmente podería delegar noutra persoa.
Antón Negro
Delegado
Episcopal de Cáritas
miércoles, 1 de julio de 2020
EL REINO DE DIOS
Hojeando un libro de José Arregui, Jesús siglo XXI, vemos lo que el autor afirma sobre el concepto de Reino de Dios: “Significa que la justicia, la paz y el amor reinan entre los hombres y en la naturaleza. He ahí lo que esperaba y anunciaba Jesús”. El mismo cita un pasaje de Schillebeeckx: “El Reino de Dios es un mundo nuevo en el que el sufrimiento ha sido abolido, un mundo de hombres salvados que conviven bajo el impulso de la paz y en ausencia de toda relación amo-esclavo”.
Carlos F. Barberá.



