domingo, 5 de abril de 2020

ONDE SE FUNDAMENTA O MUNDO??


Non é a primeira vez que teño a sensación que lles vou a comentar. Pero é verdade que durante a crise do coronavirus esta sensación téñoa presente de forma permanente: parece que todo está construído sobre unha realidade meramente virtual e en canto falla un elemento, todo esvaécese; e onde criamos ter algo non hai nada.

Ás veces, tamén digo que o diñeiro é un número escrito nun papel (ou en disco duro dun banco), de forma que en realidade non tes nada, só un número nun papel que pode perder o seu valor convencional en calquera intre.

A enfermidade é a enfermidade. Non depende de nós. Pero quizais a organización do mundo, si. Este sistema parece que non está preparado para certo tipo de imprevistos que nos deixan na máis absoluta vulnerabilidade, como estamos a ver estes días.

Quizais o que criamos «sólido» era máis ben «gaseoso», sen decatarnos de que unha simple picada podería facer que todo se esfumase e desaparecese.

Se saímos desta, teremos que molestarnos en escavar na nosa vida e na nosa sociedade en busca dun fundamento autenticamente sólido. Necesitamos unhas bases sólidas para todas as dimensións dunha existencia persoal e comunitaria: vida espiritual, conciencia, economía, laboral, familia, etc.

Temos tamén o ofrecemento de Xesucristo que, nunha das súas parábolas, fálanos, precisamente, de construír sobre roca:

«Así pois, todo aquel que escoita as miñas palabras e as pon en práctica será coma o home asisado que edificou a súa casa sobre rocha. Caeu a chuvia, veu a riada, bruou o vendaval batendo na casa; pero non se derrubou porque estaba asentada na rocha. Mais todo o que escoita as miñas palabras e non as leva á práctica, pórtase coma un tolambán que edificou a súa casa sobre area. Caeu a chuvia, veu a riada, bruou o vendaval, e batendo na casa derrubouna, sendo grande a desfeita.

E resulta que, rematando o seu discurso, a xente quedou sorprendida pola súa doutrina; porque lles ensinaba con autoridade e non coma os letrados.». (Mt 7, 24-29)


domingo, 22 de marzo de 2020

CORESMA


Cando comezou o ano creo que ningún eramos conscientes da revolución que ía supor o coronavirus para a nosa vida. Parecíanos algo afastado -no tempo e o espazo- e alleo ás nosas persoas.

Creo que vai ser unha ocasión de ouro para vivir a Coresma. Si, todo ten o seu punto positivo. Pasamos da queixa máis común do noso día a día -non teño tempo- a poder compartir quince días coas nosas familias, amigos, compañeiros ou con quen sexa que fagamos o confinamento. De súpeto vimos como o noso tempo detíñase e que aquilo máis esencial para nós podería ocupar todo o noso tempo. É, en definitiva, o que sucede na Coresma: Deus quere ser o protagonista do noso corazón neste tempo. Xa non pode haber queixas de que nos falta tempo! Podemos orar, ler o Evanxeo diario ou algunha lectura espiritual, rezar o rosario en familia (unha tradición tan común e preciosa no noso país hai unhas décadas), etc.

Priváronnos da comuñón! Pero creo que nos vai levar a valorala e a desexala, a descubrir o que significa que nas misións estean un mes sen celebrarlles a Misa e que privilexio temos nós de poder actualizar o memorial do Sacrificio do Señor. Aínda que xa non é algo tan afastado porque me sucede que eu vou a cada parroquia unha vez ao mes a celebrar a Misa, salvo na principal. Aprender a dar grazas pola Eucaristía e polos sacerdotes.

Pero a nós tamén nos doe celebrar a Misa “sós” (porque sós nunca estamos). Por iso rezamos por cada un de vós, polas vosas familias, polos enfermos, e damos grazas a Deus por todo o persoal sanitario, os transportistas, os que traballan en supermercados, restaurantes, gasolineiras, forzas e corpos de seguridade, e calquera outro tipo de servizo que hoxe se brinda ao noso país neste momento. E imos aproveitar todos os medios de comunicación social para transmitir online a Santa Misa ou unha adoración do Santísimo Sacramento.

E ai, a Semana Santa! Serviranos para unirnos máis á Paixón do Señor. Supoño que será en grao sumo estraño cando nos atopemos só os sacerdotes para celebrar os distintos oficios. Pero viviremos nós tamén o gozo de poder celebrar a Eucaristía, unirémonos ao sufrimento do Señor en Xetsemaní, deixarémonos tocar polo silencio do Calvario e con esperanza camiñaremos no medio da noite guiados pola Luz pascual, sabendo que a Resurrección de Cristo marcará o fin deste tempo.

Certamente paréceme que Deus quixo pór ante nós un símil moi fermoso. Do mesmo xeito que o tempo de Coresma está marcado pola penitencia, a oración e o xaxún que dispoñen o noso corazón para os Misterios da vida de Xesús que imos celebrar, así tamén a Pascua irrompe no medio da noite para encher as nosas vidas coa Luz que iluminará os nosos pasos e depositará no corazón a Paz que nace da Resurrección. Porque é a certeza da nosa vida: Cristo resucitou e vive por amor a nós. E deste xeito, pasaremos do confinamento que o coronavirus nos está ofrecendo, levándonos a vivir unha insospeitada penitencia, oración e xaxún, para que podamos logo estalar de gozo coa Pascua da Resurrección, onde Cristo dá luz ás nosas tristezas e convérteas en verdadeiras alegrías.

Durante este quince días de «reclusión» e illamento, onde non podemos ver a tanta xente que queremos, que non podemos tocalos… non só faranos valorar o bo que é ter a compañía dos demais, como xa dicía Pieper: “é bo que ti existas!”. Senón que, ademais, descubriranos cantas cousas dicímonos nunha mirada, un aloumiño, un apertón de mans ou un abrazo. E fará perceptible a linguaxe do noso corpo, que forma parte do que somos e que manifesta tamén o que o noso corazón sente e vive en cada instante. Nunca sentimos tan preto aos demais que como agora, que os temos tan lonxe!

Por suposto, neste tempo queda evidenciada, unha vez máis, a caridade que vive o noso pobo. Somos xenerosos e entregados, serviciais e comprometidos. Hai todo tipo de persoas, evidentemente. Pero estes días, con tantas pequenas iniciativas que nos van unindo ou que mostra o apoio que damos aos nosos veciños máis vulnerables, brilla a caridade pola súa presenza. O amor de Deus vaise facendo concreto e real en cada pequeno xesto que magnifica a fraternidade humana. É realmente fermoso e emocionante ver como coidamos uns de outros! As circunstancias están a facer que nos unamos entre nós.

Pero sucederá que esta crise acabe. E aínda ninguén calculou cal será a situación que nos atopemos. Sexamos realistas: non vai ser doado. Pero demostramos que podemos vivir este tempo e enfrontalo, sendo responsables e quedando na casa e renunciando a tantas cousas que desexamos para deter esta pandemia. E se podemos co coronavirus, poderemos co que se nos poña diante, coa axuda de Deus. Debemos ter fe e esperanza. Como dicía Bieito XVI: «o presente, aínda que sexa un presente fatigoso, pódese vivir e aceptar se leva cara a unha meta, se podemos estar seguros desta meta e se esta meta é tan grande que xustifique o esforzo do camiño» (Spe Salvi, 1).

Non teñamos medo! Demostramos que podemos traballar unidos e loitar xuntos a pesar da distancia e das dificultades. Deus está connosco. E un bo Pai nunca abandona aos seus fillos. Por iso, este tempo lémbranos que o pobo de Israel, mentres camiñaba polo deserto, estaba sostido pola man do Señor que o acompañaba no medio das adversidades e nos momentos de maior alegría. A Coresma é vivir coa mesma percepción no corazón, sabendo que Deus se fai presente no noso día a día e que sostén o noso existir. É a certeza do Amor.

Aproveitade para rezar, ler, facer exercicio, ver algunha serie ou película, compartir longos intres de diálogo coas vosas familias, e chamade a quen tedes lonxe, con quen vos pelexastes, a quen puidestes ofender. É o tempo do perdón, da reconciliación, da paz. É a hora da conversión que se nos reclama a cada un e que sucede como tempo de graza para todos.

Na Coresma volvemos o corazón a Deus e a nosa mirada detense ante aquilo que é esencial para a nosa vida. Que tempo tan propicio, privados de tantas cousas, para poder colocar no centro do noso día aquilo que é verdadeiramente importante! Pidámoslle a Deus a graza da conversión.

Rezo por vós. Acompáñovos esperanzado neste tempo. Que esta sexa a Coresma máis verdadeira e frutífera da vosa vida (polo menos este ano)!

Nicolás Susena Presas

Non perder a confianza


Non quero insistir no que xa sabemos todos dabondo. Os medios de comunicación e as redes sociais téñennos abundantemente informados.

Á maioría de nós os que se nos pide, ademais de estar na casa e obedecer as demais indicacións, é manter a confianza nos técnicos que están a xestionar esta crise, ao mesmo tempo que nos poñemos nas mans de Deus, o noso Pai, ao que lle pedimos que nos axude a saír desta crise, especialmente aos infectados, e que conceda en descanso eternos aos falecidos.

Estes días lembro moito a seguinte pasaxe evanxélica:

E cando chegaron a onde estaba a xente acercóuselle un home, que de xeonllos lle suplicou:

-Señor, ten compaixón do meu fillo, porque é lunático e sofre moito; xa ten caído no lume e na auga. Presentéillelo aos teus discípulos e non o deron curado.

Respondeu Xesús:

-Xeración incrédula e perversa! Ata cando vos terei que soportar? Traédemo aquí!

Entón Xesús increpou ao demo e saíu del. E desde aquela hora ficou curado o rapaz. Entón achegáronselle os discípulos e preguntáronlle en privado:

-Por que non o demos botado nós?

El respondeulles:

-Pola vosa pouca fe. E asegúrovos que se tivesedes sequera unha fe coma un gran de mostaza, diriádeslle a este monte: “vai de aquí para alá”, e o monte había ir. E nada sería imposible para vós. [Esta clase (de demos) só se expulsa coa oración e o xaxún]» (Mt 17, 14-21)

O xaxún xa o temos dalgún xeito na necesaria corentena con confinamento domiciliario. Se cadra só falta a oración. Ámbalas dúas cousas son necesarias.

Miguel Ángel Álvarez

Párroco da Fonsagrada



domingo, 15 de marzo de 2020

CORONAVIRUS: "NON SOMOS NADA"


No Monte Nebo escultura de Giovanni Fantoni que simboliza a serpente de Moisés abrazada á cruz de Xesucristo
Está claro que non o temos todo controlado. Hai moita información de todo tipo, sábese todo de nós grazas ás novas tecnoloxías, pero ao final non somos donos de nada nin de nós mesmos, e de nada serven todas as programacións, plans e proxectos.

Estes días case non ouvimos falar doutra cousa e, aínda que nun primeiro momento tratamos de non preocuparnos, agora vemos como cada día seguen aumentando os casos. Estamos afeitos a crer que as cousas existen ou non existen segundo como lle parece a cada un, pero a realidade é túzara e non depende do que un queira ou non queira. A realidade é a que é e non cambia polo que eu crea ou deixe de crer.

Situacións como esta son as que nos fan ver de xeito claro que «estamos espidos» e que por nós mesmos «non somos nada» e que a grandeza do ser humano vén de fóra e non é mérito noso. Agora invádenos o pánico, non tanto polo medo á morte, senón pola desesperación de ver que todas aquelas capacidades, que criamos ter, non serven para nada á hora da verdade

De nada serve crernos deuses e querer ocupar o lugar do Deus único e auténtico. Como dicía antes, a realidade é túzara e, antes ou despois, ponnos no noso sitio. Non se trata, por tanto, de ocupar o lugar de Deus, senón de mirar á cruz do seu fillo Xesucristo, que é o verdadeiro antídoto para o mal e a morte.

Neste sentido recomendo a lectura deste episodio de Moisés no éxodo desde Exipto á Terra Prometida que se atopa en Números 21, 4-9, e que se pode ver como unha profecía do valor redentor da cruz de Xesucristo:

“E marcharon do monte Hor polo camiño do Mar Rubio, rodeando o país de Edom, e o pobo comezou a esmorecer polo camiño. E murmuraba o pobo contra Deus e contra Moisés:  “Por que nos fixestes saír de Exipto para morrermos no deserto, pois falta o pan, non hai auga, e a nosa alma sente noxo dese alimento tan miserable?” O Señor enviou contra o pobo serpes velenosas, que o morderon, e morreu moita xente de Israel. O pobo foi onda Moisés e dixéronlle:  “Pecamos por falarmos contra o Señor e contra ti; rógalle ó Señor, para que afaste de nós as serpentes!” Moisés rezou polo pobo, e o Señor díxolle a Moisés:  “Fai unha serpente velenosa, e pona no alto dun mastro: cada un dos mordidos que a mire, vivirá”. Moisés fixo unha serpente de bronce e púxoa na punta dun mastro; e cada un que fora mordido pola serpente, se miraba para a serpente de bronce, quedaba san”.

Miguel Ángel Álvarez

Párroco da Fonsagrada

miércoles, 11 de marzo de 2020

Mensaxe de Francisco para a Coresma 2020


Queridos hermanos y hermanas:

El Señor nos vuelve a conceder este año un tiempo propicio para prepararnos a celebrar con el corazón renovado el gran Misterio de la muerte y resurrección de Jesús, fundamento de la vida cristiana personal y comunitaria. Debemos volver continuamente a este Misterio, con la mente y con el corazón. De hecho, este Misterio no deja de crecer en nosotros en la medida en que nos dejamos involucrar por su dinamismo espiritual y lo abrazamos, respondiendo de modo libre y generoso.


1. El Misterio pascual, fundamento de la conversión

La alegría del cristiano brota de la escucha y de la aceptación de la Buena Noticia de la muerte y resurrección de Jesús: el kerygma. En este se resume el Misterio de un amor «tan real, tan verdadero, tan concreto, que nos ofrece una relación llena de diálogo sincero y fecundo» (Exhort. ap. Christus vivit, 117). Quien cree en este anuncio rechaza la mentira de pensar que somos nosotros quienes damos origen a nuestra vida, mientras que en realidad nace del amor de Dios Padre, de su voluntad de dar la vida en abundancia (cf. Jn 10,10). En cambio, si preferimos escuchar la voz persuasiva del «padre de la mentira» (cf. Jn 8,45) corremos el riesgo de hundirnos en el abismo del sinsentido, experimentando el infierno ya aquí en la tierra, como lamentablemente nos testimonian muchos hechos dramáticos de la experiencia humana personal y colectiva.

Por eso, en esta Cuaresma 2020 quisiera dirigir a todos y cada uno de los cristianos lo que ya escribí a los jóvenes en la Exhortación apostólica Christus vivit: «Mira los brazos abiertos de Cristo crucificado, déjate salvar una y otra vez. Y cuando te acerques a confesar tus pecados, cree firmemente en su misericordia que te libera de la culpa. Contempla su sangre derramada con tanto cariño y déjate purificar por ella. Así podrás renacer, una y otra vez» (n. 123). La Pascua de Jesús no es un acontecimiento del pasado: por el poder del Espíritu Santo es siempre actual y nos permite mirar y tocar con fe la carne de Cristo en tantas personas que sufren.

2. Urgencia de conversión

Es saludable contemplar más a fondo el Misterio pascual, por el que hemos recibido la misericordia de Dios. La experiencia de la misericordia, efectivamente, es posible sólo en un «cara a cara» con el Señor crucificado y resucitado «que me amó y se entregó por mí» (Ga 2,20). Un diálogo de corazón a corazón, de amigo a amigo. Por eso la oración es tan importante en el tiempo cuaresmal. Más que un deber, nos muestra la necesidad de corresponder al amor de Dios, que siempre nos precede y nos sostiene. De hecho, el cristiano reza con la conciencia de ser amado sin merecerlo. La oración puede asumir formas distintas, pero lo que verdaderamente cuenta a los ojos de Dios es que penetre dentro de nosotros, hasta llegar a tocar la dureza de nuestro corazón, para convertirlo cada vez más al Señor y a su voluntad.

Así pues, en este tiempo favorable, dejémonos guiar como Israel en el desierto (cf. Os 2,16), a fin de poder escuchar finalmente la voz de nuestro Esposo, para que resuene en nosotros con mayor profundidad y disponibilidad. Cuanto más nos dejemos fascinar por su Palabra, más lograremos experimentar su misericordia gratuita hacia nosotros. No dejemos pasar en vano este tiempo de gracia, con la ilusión presuntuosa de que somos nosotros los que decidimos el tiempo y el modo de nuestra conversión a Él.

3. La apasionada voluntad de Dios de dialogar con sus hijos

El hecho de que el Señor nos ofrezca una vez más un tiempo favorable para nuestra conversión nunca debemos darlo por supuesto. Esta nueva oportunidad debería suscitar en nosotros un sentido de reconocimiento y sacudir nuestra modorra. A pesar de la presencia —a veces dramática— del mal en nuestra vida, al igual que en la vida de la Iglesia y del mundo, este espacio que se nos ofrece para un cambio de rumbo manifiesta la voluntad tenaz de Dios de no interrumpir el diálogo de salvación con nosotros. En Jesús crucificado, a quien «Dios hizo pecado en favor nuestro» (2 Co 5,21), ha llegado esta voluntad hasta el punto de hacer recaer sobre su Hijo todos nuestros pecados, hasta “poner a Dios contra Dios”, como dijo el papa Benedicto XVI (cf. Enc. Deus caritas est, 12). En efecto, Dios ama también a sus enemigos (cf. Mt 5,43-48).

El diálogo que Dios quiere entablar con todo hombre, mediante el Misterio pascual de su Hijo, no es como el que se atribuye a los atenienses, los cuales «no se ocupaban en otra cosa que en decir o en oír la última novedad» (Hch 17,21). Este tipo de charlatanería, dictado por una curiosidad vacía y superficial, caracteriza la mundanidad de todos los tiempos, y en nuestros días puede insinuarse también en un uso engañoso de los medios de comunicación.

4. Una riqueza para compartir, no para acumular sólo para sí mismo

Poner el Misterio pascual en el centro de la vida significa sentir compasión por las llagas de Cristo crucificado presentes en las numerosas víctimas inocentes de las guerras, de los abusos contra la vida tanto del no nacido como del anciano, de las múltiples formas de violencia, de los desastres medioambientales, de la distribución injusta de los bienes de la tierra, de la trata de personas en todas sus formas y de la sed desenfrenada de ganancias, que es una forma de idolatría.

Hoy sigue siendo importante recordar a los hombres y mujeres de buena voluntad que deben compartir sus bienes con los más necesitados mediante la limosna, como forma de participación personal en la construcción de un mundo más justo. Compartir con caridad hace al hombre más humano, mientras que acumular conlleva el riesgo de que se embrutezca, ya que se cierra en su propio egoísmo. Podemos y debemos ir incluso más allá, considerando las dimensiones estructurales de la economía. Por este motivo, en la Cuaresma de 2020, del 26 al 28 de marzo, he convocado en Asís a los jóvenes economistas, empresarios y change-makers, con el objetivo de contribuir a diseñar una economía más justa e inclusiva que la actual. Como ha repetido muchas veces el magisterio de la Iglesia, la política es una forma eminente de caridad (cf. Pío XI, Discurso a la FUCI, 18 diciembre 1927). También lo será el ocuparse de la economía con este mismo espíritu evangélico, que es el espíritu de las Bienaventuranzas.

Invoco la intercesión de la Bienaventurada Virgen María sobre la próxima Cuaresma, para que escuchemos el llamado a dejarnos reconciliar con Dios, fijemos la mirada del corazón en el Misterio pascual y nos convirtamos a un diálogo abierto y sincero con el Señor. De este modo podremos ser lo que Cristo dice de sus discípulos: sal de la tierra y luz del mundo (cf. Mt 5,13-14).

Roma, junto a San Juan de Letrán, 7 de octubre de 2019
Memoria de Nuestra Señora, la Virgen del Rosario

Francisco

martes, 3 de marzo de 2020

Outra vez a Coresma...


Aunque no se note y muchos ni se enteren o ni lo sepan. Es más noticia en los medios el comienzo del Ramadán que el inicio de la Cuaresma. Eso sí, celebraremos y hasta prolongaremos las fiestas del carnaval, pero de la Cuaresma, por lo general, ni idea.

Tres palabras, tres actitudes resumen tradicionalmente estos 40 días que acabamos de iniciar, un año más, para prepararnos a la Pascua: orar, ayunar y dar…


Orar para buscar más a Dios en nuestras vidas, aunque nos resulte con frecuencia un “Amigo difícil” de entender y hasta de aceptar. Las cosas materiales, aquello que podemos controlar y en cierto modo dominar y poseer no nos llenan el corazón. Solo Dios, en el misterio de su persona y de sus designios, nos aporta plenitud y sentido a través de su Palabra.

Ayunar. No solo de alimentos apetecibles. También de cosas prescindibles, de hábitos que no nos ayudan para nada, de comodidades que nos amodorran y nos vuelven pasivos ante las necesidades del otro. Ante la obsesión consumista que provoca necesidades artificiales, nos olvidamos de lo esencial, acabamos insatisfechos y nuestra vida termina vaciándose de sentido.

Y dar. O lo que es lo mismo: compartir. Es la consecuencia de lo anterior. Cuando vamos cayendo en la cuenta de que “solo Dios basta”. Cuando le vamos tomando gusto cotidianamente a hábitos más austeros y nos sentimos mejor
…, entonces uno se “descentra”, es decir: sale de sí mismo y se abre solidariamente a los demás.

Este es el camino que ha de recorrer el creyente para estar atento al “paso” - a la pascua - del Señor por nuestras vidas.
Antonio Rodríguez Basanta 
Publicado: 02/03/2020: 15

lunes, 2 de marzo de 2020

Coresma e Corentena


Los dos términos suenan casi igual, pero su significado es antagónico. Cuaresma es someterse a unas normas penitenciales o contemplativas, en reconocimiento de no haber observado lo prescrito, con el fin de desagraviar a la persona ofendida y reconciliarnos con ella.

  
En cuarentena se halla aquel que no se reconoce culpable del incumplimiento de sus deberes, y está a la espera de que se aclare su responsabilidad.

La cuaresma se diferencia del adviento, en que éste es «un camino hacia la pascua navideña», mientras que el tiempo cuaresmal es «un alto en el camino», para comprobar si la ruta en que nos hallamos, conduce certeramente a la pascua de resurrección, o tenemos que rectificar. Y al caer en la cuenta de que en mil ocasiones nos hemos apartado del buen camino, nos imponemos penitencias en expiación del mal que no quisiéramos haber hecho.

El clima cuaresmal es de tristeza, semejante a la del peregrino que ansía llegar al santuario, y le tarda alcanzar la meta. La situación de desierto no les satisface: allí todo es carencia. Nada del desierto satisface las ansias del peregrino. Ansía otros valores. Las tentaciones de instalar su tienda en el arenal, tienen poca fuerza para el caminante.

Busca otras metas y trata de nutrirse de otros manjares. Las amarguras del desierto le traen a la memoria el remordimiento de las infidelidades pretéritas. Y esto le anima a seguir caminando hacia situaciones nuevas. La culpa le abruma, pero la esperanza le anima a proseguir en su empeño, y las renuncias que le impone el caminar, las considera pequeños sacrificios para alcanzar la tierra prometida.

En la vida cristiana, el tiempo de desierto no es tiempo de castigo: es tiempo de penitencia y, a la vez, es tiempo de gracia. Es un tiempo de entrenamiento, que capacita al peregrino para superar las dificultades que le surgirán en el futuro.

Tomemos ejemplo del comportamiento de los antiguos padres del desierto, Moisés y Elías, que en el tiempo del exilio, recordaron constantemente a los israelitas que, si eran fieles al Señor; arribarían a la tierra de promisión, y, sobre todo, tomemos ejemplo de Jesucristo, que durante los cuarenta días que pasó en el desierto, preparándose para el ministerio de su vida pública, no descuidó el ayuno y la oración, para mantener su cercanía al Padre. También a Él le acometieron las tentaciones para que sucumbiera en su empeño mesiánico, pero no le vencieron, porque se había preparado concienzudamente con el ayuno y la oración cuaresmales.

Fundamentalmente, la cuaresma tiene una dimensión de conversión que implica «arrepentimiento» por el mal hecho, y otra dimensión de “reconciliación”, la vuelta a la casa del Padre. Cuando estas dos condiciones se cumplen, en la casa del Padre hay fiesta como nunca la hubiera, y hay desbordante alegría en el corazón del hijo, el cual es acogido como si no hubiera pasado nada, porque Dios perdona y olvida ya que, puesto a amar, ama para siempre.

Mons. Indalecio Gómez Varela
Canónigo S. I. Catedral Basílica de Lugo

jueves, 27 de febrero de 2020

EL FALSO PARAÍSO


Simone Weil, una filósofa francesa que murió en el año 1943, con tan solo 34 años de edad, es la autora de un misterioso pensamiento sobre el que merece la pena reflexionar: «El infierno es creerse en el paraíso por error».

Un primer punto de aproximación lo encontramos en uno de los escritos de san Agustín, en el que abordando la cuestión de la felicidad del hombre, plantea la siguiente hipótesis: Si viniendo Dios al mundo nos hablase con su propia voz y nos invitase a disfrutar sin límites de la abundancia de todas las cosas creadas, no solo en el espacio de esta vida, sino por toda la eternidad; pero, eso sí, anunciándonos que no veremos nunca su rostro… Al llegar esta noticia a la humanidad, prosigue san Agustín, se escucharía en todo el orbe un lamento colectivo, nacido de la decepción del ser humano por ver frustrado su deseo de unirse a Dios.

Recientemente ha sido traducida al castellano una obra de Gustave Thibon titulada Seréis como dioses, en la que el autor nos propone una hipótesis muy semejante, aunque planteada como un logro de la humanidad: Imaginemos un mundo futuro en el que los hombres sean plenamente inmortales gracias a los avances científicos. Imaginemos un mundo en el que la ciencia haya colmado al ser humano de todas sus aspiraciones inmediatas, pero a costa de dejarlo sin eternidad, a costa de renunciar a participar de la vida de Dios. La consecuencia de esta hipótesis sería, igualmente, la frustración más profunda del hombre. No existe una plenitud de felicidad sin Dios. El propio san Agustín lo resumía en su conocida máxima: «Nos hiciste, Señor, para ti, y nuestro corazón está inquieto, hasta que descanse en ti». El ser humano, a diferencia del resto de la creación, está llamado a la intimidad con Dios, porque ha sido creado a su imagen y semejanza.

Ocurre además que cuando nos creemos en el “paraíso”, sin estarlo en realidad, caemos inevitablemente en la idolatría; y esta idolatría nos convierte en ciegos y sordos… La encíclica Lumen fidei, de la cual se dice que fue escrita a cuatro manos por Francisco y Benedicto XVI, recoge la siguiente expresión del rabino Kock: «Se da idolatría cuando un rostro se dirige reverentemente a un rostro que no es un rostro» (LF 13). O dicho de otra forma: cuando el cielo se vacía de Dios, la tierra se llena de ídolos. Entregar el corazón plenamente a las creaturas en vez de al Creador, conlleva inevitablemente la decepción y el sufrimiento. Así lo expresa la misma encíclica: «El hombre se disgrega en la multiplicidad de sus deseos… Por eso, la idolatría es siempre politeísta, ir sin meta alguna de un señor a otro» (LF 13).

Como bien afirmó Benedicto XVI: «El cielo pertenece a la geografía del corazón». Por ello, el infierno consiste, fundamentalmente, en la ausencia de Dios, en la inmensa frustración por renunciar a colmar el deseo de plenitud que anida en el corazón humano.  Alguien dijo que el cielo no es otra cosa que el mismo Dios ‘por dentro’.  Es decir, el cielo no es un lugar en el que está Dios, sino que es en Dios donde se encuentra el cielo. Insisto una vez más: el cielo es participar de la intimidad de Dios, y el infierno radica en el rechazo dramático del don de su amistad.

Dicho lo anterior, pienso que la expresión de Simone Weil –«El infierno es creerse en el paraíso por error»— requiere también de una reflexión complementaria: La antesala de ese infierno consiste en estar rodeados de los dones de Dios –que son las arras del cielo—, sin llegar a reconocerlos ni a disfrutarlos. En efecto, si es idolatría hacer de las creaturas el paraíso, no es menor drama el sentirse desgraciado cuando tenemos motivos sobrados para rebosar de agradecimiento.

En la medida en que nos adentramos en la conocida parábola del Hijo Pródigo, caemos en la cuenta de que el drama de los dos hermanos es el mismo. El problema fundamental, tanto del hermano menor como del hermano mayor, es que no disfrutaban viviendo en la casa paterna. Estaban rodeados de todo lo que necesitaban para ser felices, y, paradójicamente, no lo gozaban. Miraban por la ventana con nostalgia, cuando resulta que todo lo que precisaban para ser felices lo tenían en casa.

En esta misma situación podemos encontrarnos muchos de nosotros: tenemos multitud de motivos para vivir radiantes de alegría, y sin embargo no los disfrutamos. Anhelamos otras migajas, mientras despreciamos el pan que tenemos en nuestra mesa.  Por ello, me atrevo a añadir a la expresión de Simone Weil esta otra: A la antesala del infierno se entra cuando se vive amargado por no reconocer las arras del cielo de las que estamos rodeados.

El tiempo de Cuaresma es una buena oportunidad para examinar dónde está colocado el centro de gravedad de nuestro corazón, corrigiendo dos riesgos de signo contrario: apegarnos a los bienes de este mundo, hasta el punto de confundirlos con Dios; y despreciar los dones de Dios, viviendo sumidos en la amargura. La vocación del hombre es la de amar sin idolatrar; disfrutar de los dones de Dios en esta vida, pero sabiendo que solo Dios puede colmar nuestra vocación al amor.

Os propongo que a lo largo de esta Cuaresma meditemos sobre las tres citas bíblicas con las que Jesucristo rechazó las tentaciones en el desierto: «No solo de pan vive el hombre, sino de toda palabra que sale de la boca de Dios», «No tentarás al Señor tu Dios» y «Al Señor, tu Dios, adorarás y a Él solo darás culto». A buen seguro, serán de gran ayuda para discernir entre el falso y el verdadero paraíso. ¡Jesús ha venido para que tengamos vida, y vida abundante! (cfr. Jn 10, 10).

Artículo publicado en el Diario Vasco,  el Miércoles de Ceniza , 26 de febrero de 2020, escrito por D. José Ignacio Munilla con motivo del comienzo de la Cuaresma.

miércoles, 26 de febrero de 2020

O noso bispo D. Julian en Tremoedo


O NOSO ARCEBISPO DON JULIAN BARRIO
VIRÁ Á NOSA PARROQUIA DE SANTO ESTEVO DE TREMOEDO EN VISITA PASTORAL O VINDEIRO 7 DE MARZO
ACOMPAÑÉMOLO TODA A PARROQUIA
ÁS 5 DA TARDE


Visita Pastoral do noso Bispo ás parroquias encomendadas ao noso párroco D. Manuel.
            O noso Bispo D. Julián Barrio visitara a nosa parroquia de Santo Estevo de Tremoedo o vindeiro sábado 7 de marzo as 5 da tarde, de seguido o fará as 7 da tarde na de Santa Maria de Caleiro, onde teremos misa, saúdo e encontro cos veciños, en especial cos catequistas e os que traballan nos distintos servicios parroquiais, como Caritas, comisión económica, coidado do templo, etc.
            É un momento moi importante para as nosas parroquias no que recibimos ao noso Pastor e Pai para celebrar connosco a fe e animarnos a vivir con entusiasmo o noso cristianismo, sobre todo nestes tempos de confusión e profundos cambios sociais, onde moitos  se deixan levar pola moda e pola confusión que os envolve; polo que debemos reservar este día para que sirva para renovar a nosa fe e a nosa pertenza á igresa que nos anuncia a salvación do Señor Xesús e a celebra a través dos sacramentos.
            Preparemos con entusiasmo este encontro a través da oración e que a nosa participación sexa efectiva e proveitosa para o noso ben e o da parroquia, e non sexamos meros espectadores, ou aínda peor, desentendéndonos dun acontecemento tan significativo como é este para a parroquia.

miércoles, 12 de febrero de 2020

EL PODER DE LA ORACIÓN



PRESENTACIÓN: ES HORA DE ORAR
La oración es la respuesta que nos sale del corazón, cuando nos ponemos ante Dios, aquel que nos creó a su imagen. Una multitud inmensa de creyentes nos han llevado al encuentro con Dios, a esos orantes antes de todos los tiempos que encontramos el fundamento de nuestra oración.

El Espíritu Santo que ahora a nosotros, nos hace comprender los acontecimientos que forman nuestro vivir diario. La oración es hoy una realidad en crisis, abandono de la oración vivida como adoración y súplica confiada al Padre; el mundo se mueve por criterios de actividad, trabajo y rendimiento, y olvida lo trascendente, lo espiritual, lo gratuito, se deja la oración como encuentro personal con Dios, para cuando el tiempo lo permita.

Queremos que Dios venga, pero no esperamos encontrarlo " aquí y ahora", no sabemos esperar y escuchar, esa voz suave que habita en nuestro interior, que nos aporta calma y orientación, para responder con esa confianza, que nos lleva más allá de nuestras dudas.

La vida humana es compleja; de lucha y paz, no tiene porque ser una carga que haya que resolver, sino una bendición que hay que aceptar; la oración nace del deseo de Dios, que nos transforma.
  
PRIMERO. QUÉ ES ORAR
La oración, como todo acto de amor, es una experiencia personal, única, nadie puede vivirla por otro, yo miro a Dios amándolo, es buscarlo mas allá de libros o frases, es entrar en relación con Dios, a quién tenemos acceso por Jesucristo y por la acción del Espíritu Santo, se entrega a nosotros por amor, orar es ponernos en camino todos los días hacia la "tierra prometida", nos dice que lo importante es nuestra actitud interior sincera amorosa, ante el Padre, Dios es amor y está pendiente de cada uno de nosotros, para dar sentido a nuestra vida; la oración es experiencia de amor, que transforma a quienes aman, que engendra personas nuevas porque afecta a todo su ser y los mueve a dar una respuesta de amor: "Vivir sin orar es vivir sin la mejor compañía, sin conocer la paz, la seguridad y la confianza que sólo pueden brotar de Dios. La oración del hombre humilde, es la debilidad de Dios".


SEGUNDO. ISRAEL, UN PUEBLO ELEGIDO: DE ESTE PUEBLO SURGIRÁ LA SALVACIÓN PARA TODOS LOS PUEBLOS
La fe de Israel es histórica; su único Dios se fue revelando a través de sucesivas intervenciones en momentos importantes de su historia. El destierro supuso un drama en la vida y en la fe del pueblo judío; aquello en que se apoyaba, se sentía orgulloso de sus señas de identidad, se vino abajo la tierra de la promesa, la monarquía, la Ciudad Santa, el templo, el culto; la Biblia ha recogido estos sentimientos de frustración y esta crisis de fe en las palabras de los profetas y en los salmos. Nosotros formamos parte de aquellos a quienes Dios dijo: "vosotros sois mi pueblo y yo soy vuestro Dios", que nos ama, que nos transforma; un Dios atento a nuestras súplicas, que oye, mira, recuerda, acompaña, ayuda y bendice, el Señor te llama a ser parte de su pueblo y lo hace con gran respeto y amor.


TERCERO. UN PUEBLO EN CAMINO
-¡Abraham, sal de tu tierra!. Moisés hacia la tierra prometida. Con el comienza la alianza de Dios con su pueblo, ¡haré de tí una gran nación!, la fe se hace obediencia, esa actitud de confianza personal a Dios, que liberó a Israel de la esclavitud de Egipto, es el artículo más importante de la fe del Antiguo Testamento.

Un largo camino, durante cuarenta años a través del desierto, de peregrinar sin tregua por un desierto inmenso, lleno de peligros, de soledad, de sed, de hambre y miedos, todo esto representa la cara sombría del pueblo elegido a través del desierto; pero el desierto tiene también otra cara abierta a la esperanza, el Señor acompaña su pueblo, lo alimenta con el maná, lo conduce como un pastor a su rebaño, hace brotar el agua de la roca, lo protege con una nube de sol, y hace una alianza con el más pequeño de todos los pueblos, constituyéndolo como el pueblo de su propiedad, y le entrega la ley como signo de su amor y su lealtad, la experiencia del pueblo elegido en camino, nos ofrece luz para iluminar los caminos que el Señor quiere que recorramos. "Cuando el camino me canse, no te pido que me hables, sino que me des la mano".


CUARTO. ABRAHAM. LA NECESIDAD DE CONTARLE A DIOS LAS COSAS QUE NOS PASAN
Abraham es el hombre que supo vivir en la presencia de Dios, en el "aquí estoy, aquí me tienes", en una actitud de obediencia y fidelidad a Dios. Sale de Ur de Caldea, su patria, con su familia hacia un país que no conoce y un futuro desconocido, no se apoya en sí mismo ni en los méritos de los hombres, sino en la promesa de Dios, "Haré de tí una gran nación, te bendeciré", mira al cielo y cuenta las estrellas, si puedes contarlas, así será tu descendencia, el diálogo entre Abraham y Dios ensalza la justicia de Dios y el poder de la oración, cuando el Dios en que ha confiado le da a su hijo, éste le pide un nuevo gesto de obediencia; el sacrificio de Isaac, y Abraham responde obedeciendo y confiando, aún no entiendo nada.

Nos enseña a orar, a vivir en diálogo con Dios a partir de las promesas, que cada vez que vamos a orar el Señor ya nos está esperando; que nuestra oración es un intercambio con Aquel de quien nos podemos fiar porque nos ama.

Para Abraham, y para nosotros, orar es entrar en el desierto donde no hay caminos, pero con la certeza de que Dios nos acompaña y nunca nos abandona, orar es sembrar semillas en la noche, llenar de luz las oscuridades y las sombras, es regar cada día la flor de la esperanza; en la historia de Abraham aprendemos a encontrar a un Dios sin fronteras, a invocar su nombre, a entrar en su presencia, a escuchar y hacer lo que Él nos pide; preciosa historia la de Abraham, porque no está escrita para brillar por sí misma, sino para enseñarnos a orar, a vivir como creyentes en la presencia de Dios. "No existen educadores, sino personas que muestran a otras lo que hacen ellas para
educarse a sí mismas".


QUINTO. JACOB. EN LAS BATALLAS DE CADA DÍA BUSCÓ EL ROSTRO DE DIOS
La apasionante historia de Jacob, soñó con una escalera, que plantada en la tierra, llegaba hasta el cielo y por la que subían y bajaban ángeles, Jacob se despertó lleno de asombro y llamó a aquel lugar: "morada de Dios".

Jacob da nombre a su pueblo: Israel, y es el antecesor de las doce tribus, su vida está marcada por dos encuentros con Dios; el sueño de Betel y el combate con Dios en el valle de Yaboc, separados por veinte años uno de otro. Es un hombre que nos enseña a buscar el rostro de Dios, en los acontecimientos de cada día, a superar dificultades: Dios está ahí, y nos habla, no está en lo alto de la escalera, sino que está junto a cada uno de nosotros como estuvo junto a Jacob. El mundo de Dios y el nuestro están en contacto, por la que todos tenemos acceso a Dios Padre. Es entonces cuando orar de verdad, no se deja llevar de sus valores personales, ante el gran combate que se le viene encima, se humilla ante el Señor, se queda solo y lucha con un hombre hasta el amanecer, le dice: "suéltame que llega la aurora". Jacob respondió: "no te soltaré hasta que me bendigas".

Ya no te llamarás Jacob, sino Israel, porque has luchado con Dios. Con su fe y su oración, superó la prueba en la noche oscura, Jacob nos enseña a buscar el rostro de Dios en las batallas de cada día.

El Señor libera, acompaña, elige, perdona, transforma, abre las puertas de la vida, como a Jacob se nos pide la prueba de la fidelidad, perseverar en la oración; por Aquel a quien tratamos de llegar; todos los días trata de llegar a nosotros y nos promete: "no temáis, yo he vencido al mundo".

Características de toda la oración y de toda la prueba son: la paciencia, la perseverancia, la confianza; las tres son camino de una esperanza que no defrauda. La paciencia es una virtud que nos enseña a saber esperar el tiempo de Dios para que todas sus promesas, que colma nuestras esperanzas, se cumplan. La perseverancia nos hace comprender que la búsqueda de Dios es un proyecto que dura toda la vida; no es una respuesta inmediata a nuestra oración, sino una luz que brilla en nuestro interior para guiarnos, día a día, a través de nuestras preocupaciones. La confianza nos da fuerzas para afrontar lo desconocido, nos guía en el vacío de la vida con la esperanza puesta en el Dios de las sorpresas y con una sonrisa en nuestro rostro. Jacob no esperaba nada maravilloso en Betel, era un lugar como los otros, solitario e incómodo, era de noche y había que dormir sobre el duro suelo; pero allí le aguardaba un sueño maravilloso, estaba Dios esperándolo, nos espera en cada uno de los momentos y circunstancias de cada día para decirnos como a Jacob: "Yo estoy contigo y te bendeciré a donde quiera que vayas, y no te abandonaré". Ora en la necesidad y sepas orar también, en la plenitud de tu alegría y en los días de abundancia.


SEXTO. MOISÉS: INTERCEDER POR UN PUEBLO DE DURA CERVIZ
Con Moisés la promesa se hace realidad, en el Sinaí, con la entrega de la ley, la alianza se ratifica, Dios viene hasta el hombre, hace un pacto con él, se compromete a llevarlo a la tierra que había prometido a Abraham, el Señor se adelanta a liberar al pueblo, porque Dios se adelanta siempre a amarnos, nos ama antes de que le conozcamos.

Los cuatro libros de Pentateuco hablan de Moisés y le presentan como un hombre de oración, como profeta y como legislador de Israel se adentrará, cada vez más profundamente en la intimidad con Dios, al mismo tiempo que irá recorriendo las periferias de su mundo; incluso morirá en las fronteras de la tierra prometida, contemplándola desde el monte Nebo. El Señor lo eligió para liberar a los israelitas, pero Moisés no se siente preparado para la misión que le encomienda, pensamos que los proyectos de Dios salen adelante por nuestros esfuerzos humanos, y no es así, triunfan cuando utilizamos los medios que Dios nos regala; la humildad, la oración, la gracia, el servicio y la entrega. La historia de Israel es hoy para nosotros prototipo de una humanidad que busca el cumplimiento de sus anhelos más profundos, Jesús es el nuevo Moisés, presencia de Dios en medio de nosotros, es el Profeta de la nueva ley, el Maestro que nos enseña a vivir el evangelio, de las Bienaventuranzas proclamando en esa montaña que representa el nuevo Sinaí. Moisés nos enseña tres actitudes del hombre respecto a Dios, la oración, la alabanza, es el hombre de la intersección y de la acción.

Orar es abrirse a la trascendencia de Dios, entrar en su presencia, responder a su llamada, la alabanza es adoración asociada a la intercesión porque está arraigada en la vida y en los acontecimientos. "Haz to lo que puedas, pide lo que no puedas, y Dios te dará para que puedas".


SÉPTIMO. LOS SALMOS: LA EXPERIENCIA ORANTE
Es el libro más usado de la Biblia en los últimos tres mil años por judíos y cristianos, en principio se llamaba: "Libro de las Alabanzas", se conoce también como "Salterio", porque éste era el instrumento más usado para cantarlos en comunidad, en el Antiguo Testamento, era el libro oficial de himnos, en el templo y en la sinagoga; hoy la Iglesia lo mantiene como libro de oración en el Oficio Divino y en la Santa Misa, en los Salmos palpita la historia del corazón del hombre de ayer y de hoy, y de todos los tiempos; son también la ternura y misericordia de Dios para nosotros; en los salmos están grabadas las experiencias de la fe del pueblo de Dios que aclama, canta, agradece, suplica, busca y anhela al Señor; "dichoso el hombre", esta es la primera palabra que Dios nos dirige, porque no se desentiende de nosotros, nos ama mostrándonos el camino de la vida, toda la realidad del creyente confluye en estas oraciones, que el pueblo de Israel primero y la iglesia después, asumieron como mediación privilegiada de relación con Dios y como respuesta a su revelación en la historia; quien reza los salmos habla a Dios con las mismas palabras que Él pone en nuestros labios, se dirige a Dios con los

sentimientos que Él mismo hace brotar en nuestro corazón, nos enseña a dar gracias, a celebrar la grandeza de Dios, a reconocer la belleza de sus obras. "La oración es música callada y soledad sonora; es un grito amoroso dicho en silencio y manifestado con constancia, es esperar para encontrar, hablar para callar, decir para escuchar".


OCTAVO. UN PUEBLO EN EL DESIERTO
La experiencia que Israel tuvo de Yavé en el desierto marcó su identidad para siempre, por la alianza pasó a convertirse en el pueblo de su propiedad, su tarea y su misión desde ese momento consistía en convertirse en testigo del amor de Dios que le había liberado; la salida de Egipto, el camino a través del desierto y la entrada en la tierra prometida formaron parte del acontecimiento salvador de Dios.

Dos son los desiertos bíblicos en Tierra Santa: el desierto de Judá, al sureste de Jerusalén, limitando con el Jordán y mar Muerto, y del desierto del Heguev, situado más al sur, entre la depresión delAravá a oriente y la frontera egipcia a occidente. Al sur, antes de llegar a Eilat, están los desiertos bíblicos de Zin y de Farán. Dios estaba con el pueblo, pero de un modo velado, esto los llevó a no fiarse de Él, el desierto, desde el primer momento dió vértigo y llenó de temor y recelo a los israelitas, hasta el punto de añorar las cebollas de Egipto, símbolo de la servidumbre y de la esclavitud. La palabra hebrea para designar el desierto es "Midbar", que significa, "conducir o apacentar", y el término que mejor lo traduciría sería "páramo"; de la misma raíz proviene el vocablo "Dabar", que significa "palabra". El desierto es el lugar de la Palabra que crea, saca a la luz, da nombre y hace suyo todo, el desierto ayuda a comprender toda la Historia de Salvación que en él se revela, es el comienzo de una nueva vida; en él se hace la primera alianza, al desierto se retira Elías para renovarla, y será el lugar de purificación para Oseas, el Bautista predicaba la conversión y exhorta a preparar el camino al Señor, y en el desierto, llevado por el Espíritu, comienza Jesús su vida pública. "Soy consciente de que la voz de la Iglesia es a veces, la voz que grita en el desierto".


NOVENO. SUBIR AL MONTE. DIOS ME DA UNA LEY PARA VIVIR
El monte es el lugar de encuentro con Dios, es escenario de las grandes "teofanías"; manifestaciones de Dios. Subir al monte supone un esfuerzo, hay que elevarse por encima de aquello que nos mantiene apegados al suelo, subir es todo un proceso personal, sólo quien lo vive lo entiende, es una gracia especial, sólo el pobre de spíritu la recibe, a Jesús le gustaba rezar en el monte, para sentir la presencia cercana del Padre. Montes significativos: Horeb/Sinaí: Monte del llamamiento. Hermón: Monte de la conquista. El rocío de Hermón, copioso y fecundo, alimentar los manantiales de donde brota el agua que riega la tierra árida de Palestina. Nebo: Desde esta cumbre Moisés vio la tierra prometida, pero murió sin entrar en Canaán. Olivos: Monte del quebrantamiento. Es el monte donde Absalón se rebeló contra su Padre David intentando usurparle el trono. En este monte, Jesucristo se doblega en obediencia a su Padre Dios aceptando ser Rey en la Cruz. Moriah: Monte de la prueba. "Toma a tu hijo único, al que amas, a Isaac … y ofrécemelo allí en el holocausto". Jesús subirá a otro monte, donde Dios no perdonará su vida … Tabor: Monte de la alabanza y de la Transfiguración. Este monte, situado al sur de la cordillera del Antilíbano domina la llanura de Galilea. Sión: Monte del Gran Rey.


DÉCIMO. MUJERES ORANTES, DEL ANTIGUO TESTAMENTO. CONFIANZA EN EL DIOS DE LA HISTORIA
En aquella sociedad en la que la mujer representaba la debilidad y la inferioridad respecto al varón, fueron ellas las que realizaron grandes hazañas, la experiencia de la debilidad es para nosotros algo negativo, en cambio la fuerza, el poder, nos hacen sentir lástima de aquellos a quienes vemos privados de eso que, para nosotros, significa plenitud. La Biblia nos dice que Dios escoge a los pequeños, las mujeres orantes del Antiguo Testamento, nos ayudan a descubrir los códigos secretos más significativos para nosotros, hoy nos presentan la historia como lugar de revelación y de encuentro con el Dios liberador de su pueblo, un Dios que no soporta la opresión de sus hijos, nos ofrece la alianza como clave de amor gratuito y fiel como posibilidad de una
s relaciones fraternas y no del dominio, nos revelan la confianza en Dios y la esperanza mesiánica del pueblo de Israel. La mujer que Dios ha suscitado en el centro de la humanidad y de la Iglesia, una mujer fiel, un modelo de vida, una madre solícita. María condensa la memoria creyente de su pueblo y las virtudes de aquellas mujeres que brillan con luz propia en la historia de la salvación. "Cuando se trata de luchar por la causa de la mujer, hay que combinar fe y pragmatismo, prudencia y audacia, sin separar la esperanza de la astucia, ni la radicalidad de la flexibilidad".


 Artículo realizado por María, feligresa de la unidad pastoral de San Martiño de Xuvia



miércoles, 5 de febrero de 2020

Sobre lo Divino


     Hemos separado laicalmente a Dios del mundo, incluso lo hemos contrapuesto en un dualismo de tipo maniqueo. Pero al mismo tiempo hemos manipulado clericalmente a Dios o al menos a su nombre, usándolo en vano o vanamente. La verdad es que Dios se ha retirado invisiblemente ante nuestra pretensión de ser dioses en lugar del Dios, lo que no estaría mal si fuera posible y plausible y no una quimera que echa meramente humo. Entre Dios y el hombre hay hoy una escisión o fractura que nos pasará factura, por cuanto resulta insostenible e insalvable tal y como se presenta.

      Por eso proponemos aquí recuperar, más acá del nombre de Dios, su adjetivo “divino”, como una cualidad o calificación de la realidad natural o cultural, humana y extrahumana. Lo divino atañe a una persona o a una situación, a una obra de arte o a una vianda o bebida espirituosa, especialmente a la experiencia estética o religiosa, así como a la vivencia de la belleza y la bondad. Lo divino atañe al sentido de lo sublime como sublimación o trasfiguración, elevación y metamorfosis de nuestra realidad en su evolución. Una evolución que va de la materia al espíritu, pasando por la mediación anímica o del alma como ámbito más propio y propicio del amor y su afección o afecto.

     Porque lo divino comparece específicamente en el amor, lo sabe todo el mundo y es un secreto a voces por pudor, y también por temor al desamor, así que comparece como algo sagrado aunque a menudo degradado. Ya Sócrates y Platón consideran el amor como divino con algún reparo, ya que es una especie de duende semidivino y revoltoso, simbolizado por el niño Cupido; por ello el amor es la deconstrucción y reconstrucción del mundo. Será el cristianismo el que radicalice lo divino como amor y el amor como divino, al menos si involucra o incluye la caridad, tal y como se muestra en la figura divina de Jesús de Nazaret. En donde su divinidad resplandece en su humanidad, cuando resume o condensa la fe y la esperanza humanas en el amor de compasión por el otro; pues el amor radical al otro significa ya creer y esperar en la otredad radical. De este modo, la idea platónica del bien o bondad se encarna en el Dios cristiano de Jesús.

     El amor es una esfera inmanente o humana pero trascendente o divina, por cuanto remediadora de nuestra finitud abierta al infinito. El tiempo del amor se abre al espacio de la eternidad, elevando el cuerpo sensual al espíritu celeste a través del alma afectiva. Por eso el amor simboliza el cielo de nuestra felicidad encarnada dolorosa o dolosamente en la tierra, la apertura no hacia abajo de signo nihilista, sino hacia el horizonte del sentido en cuanto destilación o sutilización de lo sentido. Esta operación simbólica o alquímica requiere una vivencia estética o religiosa, en todo caso amorosa. Se trata de una experiencia que no detiene el tiempo, sino que lo contiene extática o místicamente, salvaguardándolo morosa y amorosamente. Yo diría que en esta situación-límite se da un intento de redimir o salvar a nuestros propios démones o pasiones, así traspuestos simbólicamente, al modo como la pasión, padecimiento o sufrimiento nos hace supurar y superar lo sentido en el sentido.

     El simbolismo nos abre el horizonte de lo divino a través del sentido del amor explícito o implícito. Lo sabemos bien en su contraposición al infierno cohabitado por el odio y el desamor, un odio demoníaco que atenta contra lo divino y su humanidad o humanización. Porque el amor es religador e implicativo, mientras que el odio es desligador y disolutor. El mismísimo André Gide se dio buena cuenta de ello cuando promulgó su religión siquiera laical del amor así: no distingas a Dios de la felicidad. Pues esa distinción resulta peligrosa para nuestra psique humana, y en esta peligrosidad está recayendo errónea e infelizmente el hombre contemporáneo.

Andrés Ortiz Osés, teólogo.

miércoles, 29 de enero de 2020

Iglesia pobre para los pobres


Con toda razón algunas personas se preguntan qué significa la expresión “una iglesia pobre y para los pobres”, tan en boga en el Pontificado de Francisco. Gente de mucha honestidad personal está inquieta porque no sabe si al tener los medios para vivir, -con holgura-, están excluidos de pertenecer a esta iglesia pobre. Con más razón, si se refiere a gente muy rica. Algunos se cuestionan porque si Dios no excluye a nadie, dónde quedan los ricos en una iglesia pobre y para los pobres. Por esto es bueno ahondar en esa expresión. La riqueza no es mala y la pobreza no es buena. Pero la riqueza se torna mala cuando es fruto o produce la injusticia social, cuando “no se distribuye dando a cada uno según su necesidad”, como lo intentó vivir la primera comunidad cristiana (Hc 2, 45). También la riqueza puede llevar al consumismo o al apego a los bienes convirtiéndolos en razón para vivir. En estos casos la riqueza es mala. La pobreza es buena cuando es libertad del consumismo, cuando es solidaridad con los más pobres o como consecuencia del compartir de bienes cuando otros pasan necesidad. También como testimonio de los valores del reino, como explícitamente lo profesan los/as religiosos/as con el voto de pobreza.


      Pero todo esto no se entiende sin mirar al Jesús de los evangelios y el núcleo de su predicación. Su figura es la de un hombre libre, en un contexto pobre. Además, Lucas presenta a Jesús iniciando su misión con el texto del profeta Isaías: “He venido a anunciar la liberación a los pobres, la libertad a los cautivos, la vista a los ciegos, la libertad a los oprimidos” (4, 18). Y toda la predicación de Jesús continua en la misma línea. Sus parábolas denuncian la situación de los más pobres y sus obras buscan transformar todo aquello que afecta a sus contemporáneos. Precisamente porque sus palabras y obras cuestionan una religión que no se compromete con la vida de los más pobres, Jesús es perseguido y crucificado por sus opositores -lamentablemente las instituciones religiosas de su tiempo son las que consiguen esa ejecución- y solo queda la palabra definitiva de Dios en la resurrección: quien tiene la razón en el culto que agrada a Dios es Jesús y no los defensores de la ley y el templo.

     La iglesia ha de hacer visible a Jesús y su misión. Pero, históricamente, las circunstancias la fueron llevando a hacerse poderosa y rica. Ha llegado a tener un Estado – el Estado Vaticano- y al estilo de cualquier organización humana se ha llenado de títulos, honores, privilegios. Como institución humana no puede despojarse de los medios que hacen posible su misión, pero si puede vigilar para que estén al servicio de esta y no sustituyan la libertad de “los pobres de Yahvé” -los que ponen la confianza sólo en Dios-. Sus medios no pueden convertirla en una institución que opaque la sencillez del evangelio o que se empleen para aumentar su poder o prestigio. Toda ha de ser para garantizar la vida de la gente, especialmente, de los más pobres, débiles, sufrientes, de cada tiempo histórico. La iglesia ha de vivir con libertad frente a las cosas de este mundo y dedicarse a que todos los hijos e hijas de Dios tengan vida digna.

     Por lo tanto, querer una “iglesia pobre y para los pobres” es una llamada a una conversión profunda a lo que la iglesia siempre debe ser y a lo que sus miembros deben aspirar. Una vida al servicio de los demás donde se garantice la vida de todos, no solamente de unos pocos. Y ¿los ricos? Pues ayer y hoy pasa lo mismo: los que llegan a entender a Jesús ponen todo al servicio del amor y sin duda su riqueza disminuirá porque se comparte con todos los que lo necesitan. Sin embargo, algunos lo pueden entender, pero irse tristes -como el joven rico del evangelio (Mc 10, 17-22)- porque, el acaparar para sí, es una tentación constante. Y, acomodan la fe a sus intereses y no quieren oír el evangelio. Estos últimos hablan
de la “pobreza de espíritu” y de que se puede ser rico si se tiene esa pobreza espiritual. Todos hemos de tener pobreza espiritual -esa de los pobres de Yahvé de la que ya hablamos- pero también nadie puede tener más de lo que necesita sabiendo que tantos otros -hijos e hijas del mismo Dios- pasan necesidades.

     Definitivamente, el evangelio es un mensaje de conversión y, por supuesto, incomoda, molesta, inquieta. Por tanto, hablar de “una iglesia pobre y para los pobres” no es un mensaje fácil, pero es un mensaje verdadero. Esta es la iglesia que habla de Jesús, del evangelio, de la libertad, de la sencillez, del servicio, del amor. A esto nos llama el momento presente si queremos que la iglesia sea creíble y diga algo a nuestros contemporáneos. ¡Ojala que esta conversión eclesial se haga realidad!

Olga Consuelo Vélez Caro

miércoles, 22 de enero de 2020

A busca apaixonada da Unidade dos Cristiáns


«Nos mostraron una humanidad poco común» (Cf. Hch 28, 2) es el lema de la Semana de Oración por la Unidad de los Cristianos que se celebrará del 18 al 25 de enero de 2020
"O papa Xoán estaba convencido de que renovación da Igrexa e a unidade entre os cristiáns debían de ser as dúas caras dunha mesma moeda"
A promoción do restablecemento da unidade entre todos os cristiáns é un dos principais obxectivos do Concilio Vaticano II”. Con estas verbas iniciais, o decreto conciliar Unitatis redintegratio, non só nos presentaba o que é o ecumenismo, senón tamén o que fora un dos principais desafíos que se propuxo o Concilio: a busca apaixonada da recomposición da unidade perdida entre os cristiáns. Cando dicimos apaixonada referímonos á actitude do papa Xoán XXIII, en primeiro lugar. Esta paixón xa fora nacendo nel durante a súa experiencia como diplomático pontificio; pero, sen dúbida, naceu tamén na Semana de Oración pola unidade dos cristiáns. Non en van anunciou a convocatoria do Vaticano II ao final desa Semana, o día 25 de xaneiro de 1959, festa da conversión de san Paulo. Este feito indica ás claras que o papa Xoán estaba convencido de que renovación da Igrexa e unidade entre os cristiáns debían de ser as dúas caras dunha mesma moeda. E así, xa dous anos antes do comezo da asemblea conciliar, o 5 de xuño de 1960 constituíu o Secretariado para a Unidade, encargándolle a súa dirección ao xesuíta alemán Agostiño Bea.
Paulo VI, pola súa banda, tamén estaba convencido desta estreita relación entre renovación da Igrexa e promoción da unidade entre os cristiáns. Sen necesidade de renunciar á propia verdade católica, tratábase de vela con outros ollos, os ollos de Deus. Nese Misterio, que ha de manifestar a Igrexa, hai unidade, pero tamén diferenza ou diversidade simultánea. Por iso a Igrexa, sendo “icona da Trindade” (Bruno Forte), non pode máis que promover o espírito de comuñón en todas as súas facetas, especialmente en relación co movemento ecuménico:
Queremos implorar o sopro do Espírito Santo sobre o movemento ecuménico. Desexamos repetir a nosa emoción e o noso gozo polo encontro – cheo de caridade e non menos que de nova esperanza- que tivemos en Xerusalén con Patriarca Atenágoras; queremos saudar con respecto e con recoñecemento a intervención de tantos representantes das Igrexas separadas no Concilio ecuménico Vaticano II;… con amor e con reverencia saudamos a todos estes cristiáns na espera de que, cada vez mellor, poidamos promover con eles, no diálogo da sinceridade e do amor, a causa de Cristo e da unidade que El quixo para a súa Igrexa” (Ecclesiam suam, 52).
Seguindo esta liña, os Papas que viñeron despois continuaron a promover e profundar na tarefa ecuménica. Estamos seguros de que a historia lle fará xustiza a Xoán Paulo II, que alentou a firma da Declaración Conxunta sobre a doutrina de Xustificación xunto coa Federación Luterana Mundial (31 de novembro do 1999). Con iso rompíase un muro de cinco séculos.

Pero, se temos que falar de verdadeira paixón, non temos outra que destacar as verbas e os xestos do papa Francisco, pois el foi en persoa a conmemorar cos Luteranos o aniversario da Reforma, o 31de outubro do 2016 en Lund (Suecia). Con elo recoñecía na práctica que a Igrexa sempre necesita reforma e renovación, para ser fiel a Xesús; e que, polo tanto, o obxectivo final de Lutero non era o de facer outra Igrexa senón o de acadar unha Igrexa máis evanxélica, como dicía o coñecido teólogo protestante W. Pannenberg. É mais, segundo el, a división da cristiandade foi un fracaso para todos. Por iso, o éxito da Reforma chegará solo no momento en que as divisións poidan ser superadas definitivamente e se poida vivir unha unidade na que todos se sintan recoñecidos na súa diversidade (Ética e Eclesioloxía). O apóstolo Paulo márcanos o camiño a seguir para esa meta final: “Un so corpo e un so Espírito, así como unha é a esperanza á que fostes chamados. Un só Señor, unha soa fe, un só bautismo, un só Deus e Pai de todos, que está sobre todos, por todos e en todos” (Ef 4, 4-6).


martes, 21 de enero de 2020

O Inferno existe


Fai uns domingos (O domingo XXVI do Tempo Ordinario) quedaba clara a existencia do Inferno na lectura do Evanxeo (Lc 16, 19-31) coa parábola coñecida como a do pobre Lázaro e o rico Epulón. Ademais, dábanse detalles de como é a vida de lugar infernal: «estando no inferno, no medio dos tormentos», «porque me torturan estas chamas», «que non veñan a este lugar de tormento».

Lembro que unha vez estando nunha comida na que o único cura era un servidor, saíron os temas típicos cando hai un cura diante, entre eles o do inferno. Unha persoa entrada en idade dixo que ela, sendo cristiá practicante, non cría que iso do inferno existise e apelaba á misericordia infinita de Deus. Enseguida os demais tamén empezaron a opinar na mesma dirección. Despois de falar moitos deles, esperábase a miña resposta. Só me limitei a dicirlles que se non existía o inferno entón non eramos libres. Produciuse un silencio unánime duns segundos e, sen dicir nada máis, todos caeron na conta de que é así: se non hai inferno, non podemos escoller e, por tanto, non somos libres. Naquela comida o tema de inferno quedou resolto.

Na homilía do domingo que lles dicía ao principio, que este ano foi o 29 de setembro, tamén falei destas cousas: a relación do Inferno coa liberdade. Non faltou xente que se achegou a min para exporme as súas dúbidas e apelar, outra vez, á infinita misericordia de Deus, da que eu tampouco dubido e que, ademais, experimento todos os días.

Pero unha cousa é a misericordia de Deus e outra nosa liberdade, xa que Deus, sendo omnipotente, non pode salvarnos se nós non queremos. Dito doutro xeito, se hai alguén que non queira ir a ceo debe ter outro lugar onde ir. Se o prefiren, se non quere ir á vida eterna (Ceo), só queda ir á morte eterna (Inferno), dado que a vida terrea e histórica un día terminará.

Hai dúas cousas que os humanos temos especialmente en grao infinito: a capacidade de amar e a liberdade. Para todo o demais estamos afectados pola nosa condición de seres limitados, pero para estas dúas, non. Sempre podemos amar máis, até o extremo de dar a vida. E tamén somos libres de modo infinito, até o punto de poderlle negar ao mesmo que nos creou. Deus puido crearnos cunha liberdade relativa para que nunca desobedecésemos unha orde súa e sempre fósemos fieis a El, pero non o fixo. No relato da creación da Xénese queda claro isto que acabo de dicir. Ademais, se é que nós non o facemos, podemos ver todos os días a persoas que negan a Deus, que blasfeman contra El, que renegan del. Todo isto é unha proba máis da infinita liberdade que Deus nos deu.

Sendo así, se negamos ou rexeitamos a perfección infinita de Deus, non nos queda outra opción que a imperfección infinita. Para temporal e relativo abonda o de agora. O de despois será todo infinito, para a perfección ou para a imperfección, pero infinito en todas as súas dimensións.

Quizais, chegamos a este momento, poida parecer todo moi complicado, xa que dicimos que somos libres, pero con só dúas opcións para escoller: unha boa e outra mal, polo que case estamos obrigados a escoller só a boa, co cal, xa tampouco somos libres. O erro está no noso concepto de liberdade. Liberdade non é escoller o que me dá a gana ou o que me apetece, xa que, por outra banda, isto converteríanos en escravos. Liberdade é escoller o bo, belo e verdadeiro.

Miguel Ángel Álvarez Pérez

Párroco da Fonsagrada

martes, 7 de enero de 2020

As procesions ou como sacar aos santos de paseo


Antes de nada, quero pedir perdón polo título. Quizais non sexa o máis axeitado, pero xa se sabe que ultimamente, os títulos están máis para enganchar ao persoal que para facernos un resumo do artigo.

Os que me coñecen, saben que un dos meus intereses como cura é contribuír a que teñamos unha fe e unha práctica desta o máis auténtica posible. Que sexa unha fe que dea sentido á nosa vida e non só un cúmulo de tradicións e sentimentos dos cales descoñecemos xa a súa orixe.

Unha vez máis quero aclarar que non xulgo a bondade ou maldade dos fieis, pois ben sei que a maioría das veces que o facemos mal respecto das cousas da fe non é con mala intención, senón por descoñecemento ou por unha simple traizón dos nosos sentimentos. Tampouco quero pecar de iconoclasta.

Vimos do verán, tempo de festas e, por tanto, de procesións despois (ás veces antes) das misas. Quizais deberiamos empezar por lembrar o que é unha procesión. Abóndanos acudir a calquera dos dicionarios que hai na Rede:

«(Do latín processus, acción de avanzar). Camiñar comunitario dunhas persoas detrás doutras con sentido relixioso. Na liturxia romana da Misa hai varias procesións […] Durante o ano litúrxico están sinaladas procesións especiais […] Ademais adoitan facerse procesións fóra do templo levando o Santísimo Sacramento baixo palio ou as imaxes da Virxe María ou dos santos nas súas festas» (Aciprensa).

Poderiamos engadir a esta definición que unha procesión é tamén unha manifestación pública da nosa fe, na que pedimos a intercesión dos santos para que o Señor bendiga as nosas cidades, pobos ou campos. Supoño que estamos todos de acordo coa definición. Pero correspóndese coa realidade?

Despois dun verán de festas e «procesións» teño a sensación de que o que estamos a facer é máis ben sacar as imaxes dos santos de paseo, tratando de terminar pronto, á vez que pasamos polo medio dun corredor, no que ao carón están xa algúns co vermut na man, do outro un exército de paparazis cos seus móbiles inmortalizando o «paseo» e, por detrás, a banda tocando a peza acostumada para este momento.

Só unas poucas persoas da multitude que está no campo da festa ou nas rúas fan o percorrido da procesión cun auténtico sentimento relixioso e como unha profesión pública da fe. Por certo, que a orde nas procesións é o contrario a como o facemos habitualmente: primeiro os fieis en dúas filas, detrás da cruz procesional, e, por último, as imaxes dos santos.

Falamos da procesión como unha manifestación. Se se fixan, as manifestacións civís (normalmente reivindicativas) teñen unha estrutura semellante ás relixiosas, tanto na forma como o fondo: dar a coñecer unha causa e mostrar o noso apoio detrás dunha pancarta (estandarte) identificativa cunha mensaxe. A ninguén se lle ocorrería ir a unha manifestación sen coñecer ben os motivos desa manifestación ou só ir por ir ou ir rindo dos demais.

Non sei, quizais nas nosas procesións tamén teñamos que dicir iso de «non nos mires, únete, non nos mires, únete!», para que outros tamén poidan descubrir a grandeza e o gozo de seguir, como fixeron os santos ao máis grande, Xesucristo, e que non quede todo en sacar aos santos de paseo unha vez ao ano.
Miguel Ángel Álvarez

Párroco da Fonsagrada